Potamiana była wczesnochrześcijańską męczennicą z Aleksandrii żyjącą na początku III wieku, która kształciła się u Orygenesa. Według tradycji, ona oraz jej matka, Marcela, zostały skazane na śmierć poprzez powolne zanurzanie w wrzącej smole. Przed śmiercią była zagrożona przemocą seksualną ze strony gladiatorów, co sprawiło, że została uznana za patronkę ofiar gwałtu. Podczas egzekucji rzymski oficer imieniem Bazylides okazał jej dobroć, co skłoniło ją do obiecania mu niebiańskiej wstawiennictwa.
Śmierć i wizje
Po jej śmierci Bazylides przeszedł na chrześcijaństwo i został później stracony mieczem. Twierdził on, że Potamiana ukazała mu się we śnie trzy dni po jej odejściu, kładąc koronę na jego głowę, co zwiastowało jego nadchodzące męczeństwo. Relacje historyczne Euzebiusza i Orygenesa opisują kolejne objawienia, które są uważane za jedne z najwcześniejszych odnotowanych przypadków wstawiennictwa świętego po śmierci.
Kult
Jest czczona jako święta w tradycji katolickiej i orientalnej. Jej wspomnienie obchodzone jest 28 czerwca, natomiast przeniesienie jej relikwii jest upamiętniane 7 czerwca. Martyrologium Hieronimowe uwzględnia ją, Bazylidesa, Marcelę oraz sześciu innych uczniów Orygenesa w swoich upamiętnieniach.