Virtuti Militari to najwyższe polskie odznaczenie wojskowe, nadawane za bohaterstwo i odwagę wobec wroga na wojnie. Ustanowione w 1792 roku przez króla Stanisława Augusta jest najstarszym wciąż nadawanym na świecie odznaczeniem wyłącznie wojskowym. Przyznaje się je w pięciu klasach, za osobistą waleczność lub, dowódcom, za przywództwo w czasie wojny. Jego dzieje naznaczone są wielokrotnym zniesieniem i przywracaniem, co ściśle odzwierciedla losy państwa i narodu polskiego.
Historia do 1807 roku






Order utworzono dla upamiętnienia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami i początkowo przybrał formę medalu o dwóch klasach. Jego statut, oparty na austriackim wzorze, zmienił wygląd odznaczenia na krzyż i ustanowił pięć klas. Rzeczpospolita Obojga Narodów wkrótce upadła w wyniku rozbiorów Polski, a zaborcy znieśli odznaczenie i zakazali noszenia. Wśród jego pierwszych odznaczonych byli Józef Antoni Poniatowski i Tadeusz Kościuszko, wybitni dowódcy.
Epoka napoleońska i później





W 1806 roku odznaczenie przywrócono jako najwyższą nagrodę dla polskich żołnierzy walczących u boku Francji w wojnach napoleońskich, pod nazwą Medal Wojskowy Księstwa Warszawskiego, choć żołnierze nadal posługiwali się pierwotną nazwą. W Królestwie Polskim nazwano je Polskim Medalem Wojskowym. W latach 1806–1815 przyznano tysiące krzyży, a w 1809 roku Joanna Żubr jako pierwsza kobieta je otrzymała. Od tego czasu odznaczenie było wielokrotnie zakazywane i przywracane, a od 1989 roku nie przyznano żadnych nagród.
