Nil Synajski był mnichem, teologiem i pisarzem ascetycznym żyjącym w V wieku, który pełnił funkcję przeora. Pierwotnie był żonatym świeckim i eparchą Konstantynopola, a także oddanym wyznawcą Jana Chryzostoma. Pod wpływem swojego mentora, on i jego żona ostatecznie wstąpili do życia zakonnego. Po okresie poszukiwań syna, który został wzięty w niewolę przez najeźdźców, Nil żył jako pustelnik w jaskini na górze Synaj przez czterdzieści lat. Stał się postacią głęboko szanowaną w całym Kościele Wschodnim, udzielając rad osobom od prostego ludu po cesarzy.
Życie i dzieła
Jako wybitny uczony i pisarz, Nil stworzył liczne traktaty teologiczne, listy i maksymy dotyczące dyscypliny monastycznej i cnoty. Jego pisma poruszały różne tematy, w tym znaczenie modlitwy i dążenie do dobrowolnego ubóstwa. Był znany ze swojej bezlękowej korespondencji, w której często upominał wysokich rangą urzędników, biskupów, a nawet cesarzy w sprawach nadużyć religijnych lub moralnych. Jego dorobek literacki pozostaje istotną częścią wczesnochrześcijańskiej literatury ascetycznej.
Kult
Jest czczony jako święty w kilku tradycjach, w tym w Kościele katolickim, wschodnim prawosławnym, anglikańskim oraz w kościołach orientalnych. Jego wspomnienie obchodzone jest 12 listopada. W Kościele ormiańskim jest wspominany wraz z innymi egipskimi ojcami w czwartek po trzeciej niedzieli Adwentu. Jego relikwie zostały historycznie przeniesione do kościoła apostołów w Konstantynopolu.