Nikon z Optiny był wschodnioortodoksyjnym hieromonichem urodzonym w Moskwie w 1888 roku. Uznaje się go za ostatniego duchowego przełożonego klasztoru Optina Pustyn, który stanowił kluczowe ogniwo dla pielgrzymów po zamknięciu wspólnoty. Po studiach na Uniwersytecie Moskiewskim wstąpił do klasztoru w 1907 roku, stając się ostatecznie kluczową postacią tradycji optińskiej. Późniejsze lata spędził zmagając się z prześladowaniami religijnymi i wygnaniem, aż do śmierci w 1931 roku podczas pobytu w regionie Północnego Kraju.
Życie i służba

Urodzony w pobożnej rodzinie kupieckiej, Nikolai Belyayev od wczesnych lat odczuwał silne powołanie religijne. Po krótkim pobycie na uniwersytecie, on i jego brat wstąpili do klasztoru Optina Pustyn w 1907 roku. Służył jako sekretarz starca Warsonofija, a później został hieromonichem. Po rozwiązaniu klasztoru w 1918 roku pracował nad zachowaniem jego dziedzictwa i kontynuował swoje obowiązki pasterskie, służąc jako duchowy przewodnik dla wielu wiernych nawet po oficjalnym zamknięciu wspólnoty.
Prześladowania i śmierć
Władze radzieckie celowały w Nikona ze względu na jego stan zakonny i starania o utrzymanie klasztoru. Był wielokrotnie aresztowany i spędził czas w więzieniach oraz obozach pracy. W 1930 roku został skazany na wygnanie w Północnym Kraju. Cierpiąc na gruźlicę, przeniósł się do wioski Kozłowka, gdzie zmarł w lipcu 1931 roku w wieku 43 lat. Został pochowany w Valdokurye.
Kult
Jest czczony jako święty w Kościele wschodnioortodoksyjnym. Po raz pierwszy został uznany za świętego lokalnego w 1996 roku, a następnie kanonizowany wraz z dwunastoma innymi starcami optińskimi podczas soboru kościelnego w 2000 roku.
