Nikodim z Elbasanu był prawosławnym świętym i męczennikiem żyjącym na początku XVIII wieku. Pochodził z Elbasanu, gdzie początkowo żenił się i wychował rodzinę, zanim został zwiedziony przez władze osmańskie do przejścia na islam – wybór ten wymusił na większości swoich dzieci. Po tym, jak jeden z jego synów potajemnie uciekł na Górę Athos, aby zostać mnichem, Nikodim udał się tam, aby go odnaleźć. Duchowa atmosfera Świętej Góry skłoniła go do pokuty, powrotu do chrześcijaństwa i złożenia własnych ślubów zakonnych.
Życie i męczeństwo
Po przejściu do życia zakonnego, Nikodim spędził trzy lata na opłakiwaniu swojej wcześniejszej apostazji. Pragnąc odkupić grzechy w miejscu, w którym pierwotnie uległ pokusie, powrócił do Albanii. Tam otwarcie ogłosił przed władzami osmańskimi swój powrót do wiary chrześcijańskiej. Ta publiczna spowiedź doprowadziła do jego aresztowania, a on sam został stracony przez ścięcie 11 lipca 1722 roku.
Kult
Święty jest czczony w Kościele prawosławnym, a jego wspomnienie obchodzone jest 14 lipca (27 lipca według kalendarza juliańskiego). Jego niezniszczalne relikwie są zachowane do dziś, stanowiąc świadectwo jego duchowej drogi i ostatecznego poświęcenia dla wiary.