Nikodim Prosfornik był mnichem żyjącym w XII wieku, należącym do kijowskiej Ławry Peczorskiej w Rusi Kijowskiej. Służąc pod przeorem Pimeniem, pracował u boku mnicha Spiridona, z którym dzielił głęboką więź duchową. Obaj byli znani jako prosfornicy – termin ten odnosi się do osób odpowiedzialnych za przygotowywanie chleba liturgicznego. Nikodim był ceniony za intensywne życie modlitewne oraz oddanie pracy fizycznej, która obejmowała takie czynności jak rąbanie drewna czy wyrabianie ciasta przy jednoczesnym recytowaniu Psalmów.
Życie i służba

O wczesnym życiu lub dzieciństwie Nikodima wiadomo bardzo niewiele. Podczas pobytu w klasztorze charakteryzowała go pobożność oraz bliska współpraca ze Spiridonem. Duet ten wspólnie wykonywał prace manualne, łącząc wysiłek fizyczny z nieustanną modlitwą. Ich wspólna droga duchowa i trud zostały udokumentowane w pismach Polykarpa, mnicha, który sporządził przesłanie do archimandryty Akindina.
Kult

W tradycji prawosławnej Nikodim jest czczony jako święty. Jego wspomnienie obchodzi się corocznie 31 października. Jego relikwie znajdują się w Bliskich Jaskiniach Ławry Peczorskiej, gdzie został pochowany. Często jest wspominany wraz ze swoim towarzyszem, Spiridonem, co odzwierciedla ich zjednoczone życie ascetyczne.
