Nikander Egipcjanin był lekarzem żyjącym w III wieku w Egipcie. Podczas prześladowań za panowania cesarza Dioklecjana poświęcał się niesieniu pomocy uwięzionym chrześcijanom, zapewniając im opiekę medyczną, wsparcie duchowe oraz godny pochówek zmarłym. Jego zaangażowanie w odzyskiwanie i grzebanie ciał męczenników doprowadziło do jego aresztowania. Po zniesieniu dotkliwych tortur został stracony mieczem około 302 roku. Rozróżnia się go od innego męczennika o tym samym imieniu, o którym w różnych kontekstach liturgicznych mówi się również jako Nikander Egipcjanin (lub Nikander pochodzenia egipskiego).
Życie i śmierć
Jako praktykujący lekarz, Nikander wykorzystywał swoje umiejętności, aby służyć prześladowanym wiernym. Słynął z tego, że czekał do zapadnięcia nocy, aby pochować szczątki męczenników pozostawione na pożarcie zwierzętom, co było aktem pobożności, który doprowadził do jego schwytania. Po intensywnym cierpieniu fizycznym został zabity jako męczennik poprzez ścięcie. Jego czyny zostały odnotowane w Martyrologium Romanum, które podkreśla jego wysiłki na rzecz gromadzenia relikwii współbraci męczenników.
Kult i sztuka
Jest czczony jako święty zarówno w tradycji katolickiej, jak i prawosławnej, a jego wspomnienie obchodzi się 15 marca. W ikonografii religijnej jest zazwyczaj przedstawiany jako stosunkowo młody mężczyzna z krótką brązową brodą. Często ukazywany jest w szkarłatnym stroju męczenników, trzymający w prawej ręce krzyż, a w lewej naczynie w kształcie kielicha.