Nicefor II Fokas był bizantyjskim cesarzem, który panował w latach 963–969. Urodzony około 912 roku w Kapadocji w znamienitej rodzinie wojskowej, awansował w hierarchii, stając się niezwykle skutecznym dowódcą armii polowych na wschodzie. Jego udane kampanie, obejmujące odzyskanie Krety oraz znaczące postępy w Cilicji i Syrii, przyczyniły się do odrodzenia imperium w X wieku. Po śmierci Romana II wstąpił na tron i poślubił cesarzową Teofano, choć jego rządy charakteryzowały się zarówno triumfami militarnymi, jak i napięciami dyplomatycznymi.
Kariera wojskowa


Jako żołnierz Nicefor odniósł wielkie zwycięstwa nad różnymi przeciwnikami. W 961 roku poprowadził masową wyprawę w celu odbicia Krety z muzułmańskiego panowania, po długotrwałym oblężeniu Chandax. Jego późniejsze kampanie na wschodzie doprowadziły do zdobycia kilku kluczowych terytoriów, w tym miasta Aleppo. Dzięki swojej skuteczności w tych konfliktach zyskał przydomek „blada śmierć Saracenów”.
Życie i panowanie

Przed zostaniem cesarzem, Nicefor złożył ślub czystości po śmierci swojej żony, Stefany. Jego droga na tron wiązała się ze walką o władzę w Konstantynopolu przeciwko urzędnikowi Józefowi Bringasowi. Po objęciu rządów jego panowanie przyniosło sukcesy ekspansji na wschodzie, lecz napotkało trudności na zachodzie, szczególnie w kontekście napiętych relacji z Bułgarami oraz niepowodzeń militarnych na Sycylii.
Kult

Były cesarz jest uznawany za świętego w tradycji prawosławnej. Jego wspomnienie obchodzone jest 11 grudnia. Jego dziedzictwo wiąże się zarówno z dowodzeniem wojskowym, jak i osobistym oddaniem ascetyzmowi poprzez złożony ślub czystości.
