Mateusz Proroczy był mnichem żyjącym w XI wieku w kijowskiej Ławrze Peczorskiej. Żyjąc pod przewodnictwem opatów takich jak Teodozjusz, Stefan i Nikifor, był znany ze swoich duchowych wglądów. Zmarł około 1088 roku, za czasów opata Nikifora, i został pochowany w Bliskich Jaskiniach klasztoru. Jest uznawany za świętego w tradycji prawosławnej.
Dary duchowe

Według zapisów monastycznych Mateusz posiadał zdolność dostrzegania demonów. Podobno widział demona przebranego za człowieka, który podczas nabożeństw rzucał w mnichów kwiaty dzikiej róży, co powodowało u niektórych senność i rozproszenie podczas modlitwy. Obserwował również demona prowadzącego tłum przez bramę klasztorną, co pozwoliło mu ostrzec mnicha, który przedwcześnie opuścił teren klasztoru.
Kult
Święty jest czczony w Kościele Prawosławnym jako pobożny mnich. Jego pamięć jest upamiętniana 28 września, podczas zgromadzenia świętych Bliskich Jaskiń, oraz 5 października. Pozostaje ważną postacią w historii kijowskiej Ławry Peczorskiej, gdzie jego relikwie spoczywają w klasztornych jaskiniach.
