Marty Friedman, właśc. Martin Adam Friedman (ur. 8 grudnia 1962 w Waszyngtonie) – amerykański muzyk, kompozytor, wokalista i multiinstrumentalista, a także producent muzyczny, pisarz, publicysta i osobowość telewizyjna, wirtuoz gitary. Marty Friedman znany jest przede wszystkim z występów w thrashmetalowej formacji Megadeth, w której był gitarzystą w latach 1990–1999. Wraz z grupą uzyskał siedmiokrotnie nominację do nagrody amerykańskiego przemysłu fonograficznego Grammy. W 2004 roku muzyk wraz z liderem Megadeth – Dave’em Mustaine’em został sklasyfikowany na 19. miejscu listy 100 najlepszych gitarzystów heavymetalowych wszech czasów według magazynu Guitar World.
Friedman umiarkowaną popularność zyskał już w latach 80. XX w. w Japonii za sprawą występów w speed metalowym zespole Cacophony, który współtworzył wraz z Jasonem Beckerem. Wcześniej występował w zespołach Vixen, Deuce, Aloha oraz Hawaii. Od 1987 roku prowadzi solową działalność artystyczną.
W latach późniejszych współpracował z japońskimi zespołami Animetal i Sound Horizon, kompozytorem Mutsuhiko Izumi oraz piosenkarkami Ami Suzuki, Nanase Aikawa, Kotoko i Nana Kitade. W 2008 roku wraz z wokalistą Shinichiro „Sin” Suzukim założył zespół pod nazwą Lovefixer. Wystąpił także gościnnie m.in. na płytach takich zespołów i wykonawców jak: Age of Evil, Explorers Club, Firewind, Fozzy, Masaki Project, Phantom Blue, Spastic Ink oraz Tourniquet.
Od 2003 roku na stałe mieszka w Tokio w Japonii. Liczne występy w tamtejszej telewizji, a także współpraca z japońskimi artystami przysporzyły Friedmanowi status celebryty. W latach 2006–2007 prowadził program Rock Fujiyama emitowany na antenie stacji telewizyjnej TV Tokyo. Prowadził także program Jukebox English. Występował także wielokrotnie jako gość w programie rozrywkowym Tamori kurabu (TV Asahi) oraz talk show Eigo de Shabera Night (NHK). Ogółem wystąpił w ponad 200 różnych programach telewizyjnych. Jako publicysta pracował dla takich czasopism jak: Nikkei Entertainment!, Saizo, Shosetsu Subaru oraz ASCII.
W 2011 roku Marty Friedman sprzedał szereg instrumentów z okresu występów w zespole Megadeth. Zebrane fundusze zostały przeznaczone na rzecz ofiar trzęsienia ziemi u wybrzeży Honsiu. Poza działalnością artystyczną prowadzi także wytwórnię muzyczną Gokukara Records. Prowadzi także warsztaty gry na gitarze, gościnnie wykładał na Instytucie Muzyki (ang. Musicians Institute) w Hollywood w USA.
Instrumentarium
- Gitary
- Carvin V220M
- Jackson KE1
- Ibanez MFM-1 Signature Guitar
- Gretsch Chet
- Fender Stratocaster
- Ibanez Iceman
- Fender Precision bass
- Wzmacniacze i kolumny głośnikowe
- CAE 3+ Preamps + VHT 2150 Power Amplifier
- Crate Blue Voodoo Tube Amplifier (BV120HB)
- Crate 4x12 Cabinets (BV412RV)
- ENGL Amplifier Special Edition
- ENGL Vintage Cabinets
- Ampeg SVT Bass Amplifier
- Efekty gitarowe
- Samson Concert Series Wireless
- Planet Waves Cords
- Future Sonics Ear Monitors
- Boss GS-10
- Boss GT-6
- Boss GT-8
- MAXON AF-9 Auto Filter
- Boss DD-5
- Sansamp GT2
- Sansamp Acoustic DI
- E/H Zipper Envelope Filter
- Roland VG 88
- Fractal Audio Axe-FX Ultra
- Struny i kostki gitarowe
- D’Addario 010-.046 oraz.10 -.52 Gauge Strings
- Pickboy Picks
Publikacje
- Marty Friedman, Ii-Jyan J-Pop! (い~じゃん!J-POP -だから僕は日本にやって来た- マーティ・フリードマン), Nikkei Entertainment, 2008, ISBN 978-4-8222-6319-5 (jap.)
- Marty Friedman, Samurai ongakuron (サムライ音楽論), Nikkei Entertainment, 2009, ISBN 978-4-8222-6334-8 (jap.)
Dyskografia
| Tytuł | Dane dot. albumu | Pozycja na liście | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| JPN |
USA | ||||||||||||||||||
| Dragon’s Kiss |
|
– | – | ||||||||||||||||
| Scenes |
|
– | – | ||||||||||||||||
| Introduction |
|
– | – | ||||||||||||||||
| True Obsessions |
|
– | – | ||||||||||||||||
| Music For Speeding |
|
– | – | ||||||||||||||||
| Loudspeaker |
|
47 | – | ||||||||||||||||
| Future Addict |
|
155 | – | ||||||||||||||||
| Tokyo Jukebox |
|
75 | – | ||||||||||||||||
| Bad D.N.A. |
|
256 | – | ||||||||||||||||
| Tokyo Jukebox 2 |
|
223 | – | ||||||||||||||||
| Inferno |
|
90 | 186 | ||||||||||||||||
| Wall of Sound |
|
||||||||||||||||||
| „–” album nie był notowany. | |||||||||||||||||||
| Album | Rok | Uwagi |
|---|---|---|
| Hawaii – One Nation Underground | 1983 | członek zespołu |
| Hawaii – Loud, Wild And Heavy | 1984 | członek zespołu |
| Hawaii – The Natives Are Restless | 1985 | członek zespołu |
| Cacophony – Speed Metal Symphony | 1987 | członek zespołu |
| Cacophony – Go Off! | 1988 | członek zespołu |
| Jason Becker – Perpetual Burn | gościnnie | |
| Megadeth – Rust in Peace | 1990 | członek zespołu |
| Megadeth – Countdown to Extinction | 1992 | członek zespołu |
| Phantom Blue – Built to Perform | 1993 | gościnnie |
| Megadeth – Youthanasia | 1994 | członek zespołu |
| Megadeth – Hidden Treasures | 1995 | członek zespołu |
| Megadeth – Cryptic Writings | 1997 | członek zespołu |
| Animetal – Animetal Marathon II | 1998 | gościnnie |
| Megadeth – Risk | 1999 | członek zespołu |
| Animetal – Animetal Lady Marathon II | 2002 | gościnnie |
| Explorers Club – Raising the Mammoth | gościnnie | |
| Tourniquet – Where Moth and Rust Destroy | 2003 | gościnnie |
| Spastic Ink – Ink Compatible | 2004 | gościnnie |
| Firewind – Forged by Fire | 2005 | gościnnie |
| Fozzy – All That Remains | gościnnie | |
| Masaki Project – Universal Syndicate | 2006 | gościnnie |
| Age of Evil – Living a Sick Dream | 2007 | gościnnie |
| Metal Clone X – Metal Clone X | 2012 | członek zespołu |
| Jeff Loomis – Plains of Oblivion | gościnnie | |
| Takayoshi Ōmura – Devils in the Dark | gościnnie | |
| Metal Clone X – Louder Than Your Mother | 2014 | członek zespołu |
- Albumy solowe
- Inne
Filmografia
| Tytuł | Rok | Rola | Uwagi | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Global Metal | 2008 | jako on sam | film dokumentalny, reżyseria: Sam Dunn, Scot McFadyen | |
| Gou-Gou datte neko de aru | jako Paul Weinberg | film fabularny, reżyseria: Isshin Inudô | ||
| Jason Becker: Not Dead Yet | 2012 | jako on sam | film dokumentalny, reżyseria: Jesse Vile |
