Liu Xiaobo (1955–2017) był chińskim krytykiem literackim, filozofem i działaczem na rzecz praw człowieka, który domagał się reform politycznych i sprzeciwiał się rządom jednej partii, czyli Komunistycznej Partii Chin. Był wielokrotnie aresztowany i określany mianem najwybitniejszego chińskiego dysydenta. W 2010 roku, będąc w więzieniu, otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za długoletnią, bezprzemocową walkę o podstawowe prawa człowieka w Chinach. Zmarł na raka wątroby w 2017 roku, kilka tygodni po tym, jak przyznano mu zwolnienie warunkowe ze względów medycznych.
Wczesna kariera


Urodził się w Changchun w rodzinie intelektualistów. Liu studiował literaturę na Uniwersytecie w Jilin oraz na Pekińskim Uniwersytecie Normalnym. W latach osiemdziesiątych zyskał sławę w chińskich kręgach literackich dzięki ostrej krytyce oficjalnych doktryn i tradycyjnej kultury konfucjańskiej. Jego książka z 1987 roku o filozofie Li Zehou stała się bestsellerem literatury faktu. Później pełnił gościnne funkcje na kilku zagranicznych uczelniach, w tym na Uniwersytecie Columbia i Uniwersytecie w Oslo.
Więzienie i Nagroda Nobla

Liu wrócił do Chin, aby poprzeć protesty na placu Tiananmen w 1989 roku, i w latach dziewięćdziesiątych trzykrotnie trafiał do więzienia. W 2008 roku został zatrzymany za udział w redagowaniu Karty 08, manifestu wzywającego do reform politycznych, a w 2009 roku skazano go na jedenaście lat więzienia. Był pierwszą osobą pochodzenia etnicznego chińskiego, która otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla, oraz pierwszym obywatelem Chin, który zdobył Nagrodę Nobla, mieszkając w Chinach. Tylko dwóch wcześniejszych laureatów pokojowej nagrody otrzymało ją, przebywając w więzieniu lub w areszcie.
