Katarzyna Medycejska (1519–1589) była królową Francji w latach 1547–1559 dzięki małżeństwu z królem Henrykiem II. Była matką trzech francuskich królów: Franciszka II, Karola IX i Henryka III, i sprawowała znaczny wpływ na życie polityczne Francji w czasie ich panowania, okres ten bywa nazywany epoką Katarzyny Medycejskiej. Urodzona w florenckim rodzie Medyceuszów, wychowywała się w czasach zmiennych losów politycznych tej rodziny, a w 1533 roku weszła w skład francuskiej dynastii królewskiej, zawierając małżeństwo.
Młodość







Katarzyna urodziła się we Florencji w 1519 roku jako córka Lorenza Medyceusza, księcia Urbino, i Magdaleny de La Tour d'Auvergne, jednak oboje rodzice zmarli w ciągu kilku tygodni od jej narodzin. Jej prawo do Księstwa Urbino nie zostało uznane, a wychowywali ją krewni, pozostając pod opieką papieża Klemensa VII. Kiedy w 1527 roku Florencja powstała przeciwko Medyceuszom, przez kilka lat przebywała w klasztorach, a podczas późniejszego oblężenia jej bezpieczeństwo było zagrożone. Miasto skapitulowało w 1530 roku, po czym Klemens zaczął aranżować jej małżeństwo.
Małżeństwo i panowanie






Katarzyna poślubiła w 1533 roku w Marsylii, mając czternaście lat, Henryka, drugiego syna króla Franciszka I. Henryk został później delfinem po śmierci swojego starszego brata. Jako królowa Katarzyna była w dużej mierze wykluczona z spraw państwowych przez męża, który faworyzował swoją główną kochankę, Dianę de Poitiers. Nagła śmierć Henryka w 1559 roku sprawiła, że Katarzyna weszła do polityki jako matka jego słabowitego młodego syna Franciszka II, a po śmierci Franciszka w roku następnym została regentką za swojego drugiego syna, Karola IX.
Wojny religijne






Synowie Katarzyny panowali w okresie niemal nieustannych konfliktów religijnych i wojen domowych między katolikami a kalwińskimi hugenotami. Najpierw szła na ustępstwa wobec hugenotów, później przyjęła surowszą politykę, która zadowoliła także twardą frakcję katolicką. Powszechnie obwiniano ją za prześladowania za panowania jej synów, zwłaszcza za masakrę w dzień św. Bartłomieja w 1572 roku, w której zginęły tysiące hugenotów. Historycy wciąż debatują nad tym, jaką odpowiedzialność ponosiła za te decyzje.
