Kapitan Jastrząb lub Kapitan Hawk (jap. キャプテン翼 Kyaputen Tsubasa) – manga stworzona w 1981 roku przez Yōichiego Takahashiego. Na podstawie mangi powstał serial anime oraz seria gier komputerowych. 128-odcinkowy serial Kapitan Jastrząb był po raz pierwszy emitowany w Polsce w latach 90. XX wieku. Głównym bohaterem serii jest młody piłkarz, Tsubasa Ōzora.
Fabuła
Utalentowany i młody piłkarz Tsubasa Ōzora przeprowadza się do Nankatsu w celu rozwijania swojej kariery piłkarskiej. Akcja toczy się wokół meczów piłkarskich rozgrywanych pomiędzy FC Nankatsu, którego barwy reprezentuje Tsubasa, a innymi japońskimi drużynami. Na murawach serialowych stadionów wyróżniają się Kojirō Hyūga (największy przeciwnik Tsubasy, kapitan FC Meiwa, później Toho), Hikaru Matsuyama (FC Furano), bracia Masao i Kazuo Tachibana (FC Hanawa), Jun Misugi (FC Musashi), Taro Misaki (różne kluby m.in. FC Nankatsu), Takeshi Sawada (FC Meiwa, później Toho) i Shun Nitta (Shutetsu/Otomo/Nankatsu). Pośród bramkarzy wybijają się Genzo Wakabayashi i Yuzo Morisaki (FC Nankatsu), Ken Wakashimazu (FC Meiwa, później Toho) oraz olbrzymi Taichi Nakanichi (FC Naniwa). Jednymi z wyróżniających się obrońców są Ryo Ishizaki i Shingo Takasugi z Nankatsu oraz Hiroshi Jito z Hirado. W późniejszych odcinkach rywalizujący dotychczas ze sobą bohaterowie wspólnie reprezentują barwy japońskie na arenie międzynarodowej.
Manga
| Nr | Język japoński | Język polski | ||
|---|---|---|---|---|
| Data wydania | ISBN | Data wydania | ISBN | |
| 1 | 12 sierpnia 1997 | ISBN 4-08-617321-2 | kwiecień 2022 | ISBN 978-83-8264-071-7 |
| 2 | 12 sierpnia 1997 | ISBN 4-08-617322-0 | lipiec 2022 | ISBN 978-83-8264-072-4 |
| 3 | 17 października 1997 | ISBN 4-08-617323-9 | wrzesień 2022 | ISBN 978-83-8264-073-1 |
| 4 | 17 października 1997 | ISBN 4-08-617324-7 | luty 2023 | ISBN 978-83-8264-074-8 |
| 5 | 12 grudnia 1997 | ISBN 4-08-617325-5 | lipiec 2023 | ISBN 978-83-8264-075-5 |
| 6 | 12 grudnia 1997 | ISBN 4-08-617326-3 | październik 2023 | ISBN 978-83-8264-076-2 |
| 7 | 18 lutego 1998 | ISBN 4-08-617327-1 | grudzień 2023 | ISBN 978-83-8264-077-9 |
| 8 | 18 lutego 1998 | ISBN 4-08-617328-X | maj 2024 | ISBN 978-83-8264-078-6 |
| 9 | 17 kwietnia 1998 | ISBN 4-08-617329-8 | lipiec 2024 | ISBN 978-83-8264-079-3 |
| 10 | 17 kwietnia 1998 | ISBN 4-08-617330-1 | październik 2024 | ISBN 978-83-8264-430-2 |
| 11 | 18 czerwca 1998 | ISBN 4-08-617331-X | luty 2025 | ISBN 978-83-8264-431-9 |
| 12 | 18 czerwca 1998 | ISBN 4-08-617332-8 | czerwiec 2025 | ISBN 978-83-8264-432-6 |
| 13 | 11 sierpnia 1998 | ISBN 4-08-617333-6 | wrzesień 2025 | ISBN 978-83-8264-433-3 |
| 14 | 11 sierpnia 1998 | ISBN 4-08-617334-4 | — | |
| 15 | 16 października 1998 | ISBN 4-08-617335-2 | — | |
| 16 | 16 października 1998 | ISBN 4-08-617336-0 | — | |
| 17 | 11 grudnia 1998 | ISBN 4-08-617337-9 | — | |
| 18 | 11 grudnia 1998 | ISBN 4-08-617338-7 | — | |
| 19 | 18 lutego 1999 | ISBN 4-08-617339-5 | — | |
| 20 | 18 lutego 1999 | ISBN 4-08-617340-9 | — | |
| 21 | 18 lutego 1999 | ISBN 4-08-617341-7 | — | |
Anime
Lista odcinków
Kapitan Jastrząb [1–128] – Captain Tsubasa (Polonia 1)
- Pierwsze spotkanie
- Początki kariery
- Nowa drużyna
- Piłka – mój najlepszy przyjaciel
- Gdzie jest rywal?
- Blokada bramki
- Show musi trwać
- Perfekcyjny duet
- Ostatnia szansa
- Selekcja
- Nieoczekiwany konkurent
- Drużyna mistrzów
- Mecz w błocie
- Młody talent na boisku
- Próba charakteru
- Nowy kapitan
- Wzruszająca ceremonia
- Pojedynek kapitanów
- Atak jest najlepszą obroną
- Twarda walka
- Zwycięski gol
- Niezwykli bracia
- Samobójcza bramka
- Przyjaciele i rywale
- Najlepszy bramkarz
- Szlachetna rywalizacja
- Coraz bliżej celu
- Trening czyni mistrza
- Półfinałowe emocje
- Pożegnalny mecz
- Decydująca bramka
- Gra o wszystko
- Wyrzuty sumienia
- Trudna decyzja
- Muszę grać do końca
- Gra z czasem
- Mega strzał
- Mądra decyzja
- Wielki powrót
- Niezwykły strzał
- Niebezpieczna taktyka
- Król bramkarzy
- Czarna seria
- Obietnica
- Osłabiona drużyna
- Wszyscy za jednego
- Przełom
- Twarda walka
- Dogrywka
- Nieuznana bramka
- Pojedynek
- Nowa strategia
- Krytyczny moment
- Ostatnia potyczka
- Sława i pożegnania
- Rozstania
- Zaczynamy treningi
- Niezwykły strzał Nitty
- Nankatsu kontra Otomo
- Pojedynek z Nittą
- Konfrontacja
- Zwycięstwo
- Mishugi znowu gra
- Rewanż
- Misaki podejmuje decyzję
- Kryzys
- Król boiska
- List z Niemiec
- Tygrys ostrzy pazury
- Skuteczna obrona
- Kontuzja Tsubasy
- Wielki nieobecny
- Kapitanie wróć
- Football akrobatyczny
- Kto skoczy wyżej
- Strzał z zaskoczenia
- Trudne zwycięstwo
- Początek ćwierćfinałów
- Tylko twardziele wygrywają
- Idealna współpraca
- Decydujący moment
- Fantastyczny strzał
- Pojedynek na polu bramkowym
- Gra zespołowa
- Czwórka najlepszych
- Początek półfinałów
- Kojiro wchodzi do gry
- Strzał bramkarza
- Misaki pisze list
- Kto pojedzie do Europy?
- Nowa technika gry
- Nieodparty atak
- Droga do zwycięstwa
- Bez wytchnienia
- Niesamowity mecz
- Pożegnanie
- Wyzwanie
- Wspomnienia
- Bądź zdrów kapitanie
- Niespodzianka na boisku
- Tsubasa przeciwko Pierrowi
- Przed finałem
- Atak Schneidera
- Nieprawdopodobna poprawa
- Ostatnia walka się zaczyna
- Wielki finał
- Tygrysi strzał
- Walka kapitanów
- Bezlitosny Kojiro
- Kryzys w drużynie Nankatsu
- Cud na boisku
- Kojiro rzuca wyzwanie
- Ciekawa propozycja
- Obrona Toho
- Żółta kartka
- Decydująca bramka
- Zacięta walka
- Do ostatniego tchu
- Ostatnie minuty
- Niepokonany Tsubasa
- Aby spełniły się marzenia
- Twarzą w twarz
- Końcówka
- Walka do końca
- Wszyscy najlepsi
- Mój przyjaciel Wakabayashi
- Mój przyjaciel Misaki
- Drużyna mistrzów
Shin Captain Tsubasa [1-13]
- Rozwiń skrzydła, Tsubasa! W kierunku światowych wyzwań
- Porażka! Nowy początek od zera!
- Odrodzenie złotego duetu
- Spotkanie z rywalami z całego świata!
- Walka z Gino Hernandezem!
- Naprzód, japońscy futboliści!
- Gra zespołowa
- Sen Roberto
- Patriotyczna decyzja
- Musimy wygrać
- Pojedynek z gigantem
- O krok od mistrzostwa
- Wygrana!
Captain Tsubasa – Road to 2002
- Droga do marzeń
- Spotkanie z Robertem
- Taro Misaki powraca
- Ognisty Kojiro
- Narodziny Kapitana Tsubasy
- Otwarcie mistrzostw
- Szklany as
- Wstawaj Misugi!
- Wypadek Tsubasy i Hyugi
- Zażarty mecz finałowy
- Żegnaj Robercie
- Strzał jutra
- Strzał Tygrysa
- Pojedynek z Jito
- Gorący zawodnik z zimnego kraju
- Smutna decyzja doktora
- Finał! Nankatsu i Toho
- Bezwzględna gra i opadający pocisk
- Wracaj Tsubasa
- Naprzód Japonio
- Upokarzający mecz
- Wspaniały numer 10
- Złoty duet powraca
- Wspaniały obrońca z Włoch
- Genialny Juan Diaz
- Elegancki dowódca
- Bolesna żółta kartka
- Rzuty karne
- Japonia kontra Niemcy. Wielka bitwa
- List od Roberta
- Błyszcz drużyno Japonii
- Nowe boisko
- Cyborg piłki nożnej
- Boży syn Santana
- Błysk Rosario
- Nowa ziemia obiecana
- Walka o przyszłość Hyugi
- Złoty wiek nadziei
- Shingo Aoi jest tutaj
- Nowa drużyna narodowa Japonii
- Przełamać holenderski mur
- Wracając do świata
- Kataloński orzeł
- Przed meczem otwarcia
- Przykry komunikat
- Przekroczyć most nadziei
- Włoski debiut Kojiro Hyugi
- Napastnik we łzach
- W drodze po 10 goli i 10 asyst
- Piłkarska bitwa
- Wymarzone boisko
- Wojownicy na boisku
Wersja polska
W Polsce serial nadawany był na kanałach Polonia 1, Nasza TV, Polsat 2, TV Wisła, TVR Bryza, GKS TV. Emitowano go w wersji oryginalnej (z japońskimi dialogami) oraz z dubbingiem włoskim (odcinki 90–128). Polskimi lektorami serialu byli Jerzy Rosołowski, Tomasz Knapik i Henryk Pijanowski.
AXN Sci-Fi
Serial emitowany był pod nazwą Kapitan Tsubasa (Captain Tsubasa) po dwa odcinki na kanale AXN Sci-Fi od 2 marca 2009 do 4 lutego 2010. Była to wersja oryginalna z polskim napisami. Autorką tekstu była Anna Sznajder.
TVP Sport
Serial emitowany był pod nazwą Tsubasa – kapitan Jastrząb po dwa odcinki od 1 maja 2018 na kanale TVP Sport w nowej wersji lektorskiej. Lektorem serialu był Maciej Jabłoński.
Kapitan Tsubasa (2018)
Reboot anime w reżyserii Toshiyuki'ego Kato i wyprodukowane przez David Animation Inc.. Japońska premiera anime odbyła się 2 kwietnia 2018 roku na antenie TV Tokyo. Ostatni odcinek anime został wyemitowany 1 kwietnia 2019 roku. Polska premiera serialu z polskim dubbingiem odbyła się 25 czerwca 2020 roku na antenie TVP ABC.
Odbiór
Anime Kapitan Jastrząb zostało sklasyfikowane na 9. miejscu wśród najlepszych anime w cyklu Anime Grand Prix w 1984 roku. Postać Taro Misakiego uplasowała się wówczas na 13., a Tsubasy Ōzory na 19. miejscu. Rok później anime zostało sklasyfikowane na 19. miejscu. Postacie Taro Misakiego, Tsubasy Ōzory i Kojirō Hyūgi uplasowały się odpowiednio na 14., 15. i 16. miejscu. Redakcja polskojęzycznego serwisu tanuki.pl wystawiła anime ocenę 7/10.
Według rankingu miesięcznika Animage Kapitan Jastrząb zajął 49. miejsce wśród 100 najlepszych anime wszech czasów. Według rankingu TV Asahi anime jest 13. najchętniej oglądanym na świecie. Główni bohaterowie serii zainspirowali m.in. Alessandra Del Piero, Zinédine’a Zidane’a, Francesco Tottiego, Lionela Messiego czy Alexisa Sáncheza do wybrania kariery piłkarskiej.
