Jurij Gagarin (1934–1968) był radzieckim pilotem i kosmonautą, który jako pierwszy człowiek odbył lot w przestrzeń kosmiczną. Wystartował z kosmodromu Bajkonur w Kazachskiej SRR i 12 kwietnia 1961 roku na pokładzie statku Wostok 1 okrążył Ziemię jeden raz, a lot trwał 108 minut. Osiągnięcie to zapewniło Związkowi Radzieckiemu ważny sukces w czasie wyścigu kosmicznego i uczyniło go międzynarodową sławą, a także przyniosło mu liczne odznaczenia, w tym najwyższe wyróżnienie państwowe, tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.
Młodość






Gagarin urodził się w 1934 roku we wsi Kłuszyno w Rosyjskiej FSRR, w rodzinie pracującej w kołchozie. Jego rodzina przeżyła okupację niemiecką podczas II wojny światowej, gdy wieś została zajęta, a wielu mieszkańców zmuszono do pracy dla okupantów. Po wojnie rodzina przeniosła się do Gżatska, gdzie Gagarin kontynuował naukę. Już wcześnie zafascynował się lotnictwem, a w 1950 roku rozpoczął praktykę zawodową jako odlewnik w hucie stali pod Moskwą.
Kariera wojskowa






W 1955 roku Gagarin rozpoczął naukę w szkole pilotów w Orenburgu, gdzie szkolił się na samolotach m.in. MiG-15. W 1957 roku otrzymał stopień porucznika Radzieckich Sił Powietrznych i został przydzielony do bazy lotniczej w pobliżu granicy z Norwegią. Po wyborze do radzieckiego programu kosmicznego razem z pięcioma innymi kosmonautami intensywnie przygotowywał się do lotu w kosmos. Jego jedynym lotem kosmicznym był lot Wostoka 1, po którym zajmował się szkoleniem innych, a później zasiadł w Radzie Najwyższej ZSRR.
Śmierć i dziedzictwo






Gagarinowi zakazano dalszych lotów kosmicznych po tragicznej katastrofie Sojuza 1, z obawy o bezpieczeństwo narodowego bohatera. W 1968 roku ponownie pozwolono mu latać samolotami pasażerskimi, lecz zginął pięć tygodni później, gdy odrzutowiec, którym pilotował wraz z instruktorem, rozbił się w pobliżu miasta Kirżacz. Miasto Gżatsk przemianowano na jego cześć na Gagarin, a Centrum Szkolenia Kosmonautów nazwano jego imieniem.
