Judasz Cyriak był biskupem żyjącym w IV wieku w Jerozolimie. Według tradycji był Żydem, który pomagał cesarzowej Helenie w odnalezieniu Prawdziwego Krzyża na Golgocie. Po nawróceniu na chrześcijaństwo został konsekrowany na biskupa, a ostatecznie poległ jako męczennik podczas prześladowań za panowania Juliana Apostaty. Jest powszechnie uznawany za patrona Ankony we Włoszech i jest czczony zarówno w tradycji katolickiej, jak i prawosławnej.
Życie i legenda
Lokalne legendy sugerują, że Cyriak posiadał wiedzę przodków dotyczącą miejsca ukrycia Prawdziwego Krzyża. Po tym, jak pomógł Helenie odnaleźć relikwię, przyjął chrzest i awansował na stanowisko biskupa. Niektóre przekazy historyczne opisują, jak wraz ze swoją matką Anną doświadczał wielkich cierpień w konfrontacji z cesarzem Julianem. Jego tożsamość jest czasem łączona z różnymi imionami, w tym Kyriakos, co w języku greckim oznacza „pański”.
Kult i relikwie
Święty jest czczony w Ankonie, gdzie jego katedra stoi w miejscu niegdyś poświęconym Wenus. W grobowcu katedry spoczywają jego szczątki, które pozostają widoczne dla odwiedzających. Inne relikwie były historycznie rozproszone, w tym jego głowa, która była przechowywana w kościele kolegiackim w Provins. Jego wspomnienie obchodzi się 4 maja w Kościele katolickim oraz 14 kwietnia w Kościele prawosławnym.