Jozef Zaonikiewski, urodzony jako Ilariusz Amwrosijew, był wschodnioortodoksyjnym mnichem żyjącym w obwodzie wołogodzkim. Pierwotnie chłop z wioski Obuchowo, zdecydował się wstąpić do życia zakonnego po uzdrowieniu z choroby oczu przez świętego Kosmę. Po dwudziestu pięciu latach ascetycznego oddania zmarł w 1612 roku. Jest uznawany za świętego w Kościele Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego za swoje wysiłki duchowe oraz rolę w założeniu pustyni Zaonikiewskiej.
Życie i ascetyzm
Przed rozpoczęciem życia zakonnego Ilariusz żył jako chłop. Według jego hagiografii, cudowne uzdrowienie z problemów ze wzrokiem skłoniło go do podążania drogą religijną. Poświęcił ponad dwie dekady na surową praktykę duchową, ostatecznie zakładając pustynię Zaonikiewską. Jego święte relikwie pozostają zachowane w założonym przez niego klasztorze.
Kult i tradycja
Święty jest czczony w Kościele Prawosławnym, a jego święta obchodzone są 23 czerwca i 21 września. Lokalna tradycja wiąże go z objawieniem się Zaonikiewskiej ikony Matki Bożej. W 2024 roku w katedrze Sofii w Wołogdzie odprawiono nabożeństwo gloryfikacji, aby uczcić jego relikwie wraz z relikwiami Antoniego i Joannikija.