Jerzy V (1865–1936) był królem Zjednoczonego Królestwa i brytyjskich dominiów oraz cesarzem Indii od 1910 roku aż do swojej śmierci w 1936 roku. Urodzony jako drugi syn księcia i księżnej Walii, nie spodziewano się, że zostanie królem, jednak nieoczekiwana śmierć jego starszego brata w 1892 roku postawiła go bezpośrednio w linii sukcesji do tronu. Jego panowanie przyniosło poważne zmiany polityczne w całym Imperium Brytyjskim, w tym wzrost znaczenia socjalizmu i ruch niepodległościowy w Indiach, a także zmianę nazwy dynastii królewskiej na Windsor w 1917 roku.
Młodość i służba w marynarce







Jerzy urodził się w Marlborough House w Londynie jako drugi syn Alberta Edwarda, księcia Walii, i Aleksandry, księżnej Walii. Jako młodszy syn był trzeci w kolejce do tronu. Wykształcenie odbierał wspólnie ze starszym bratem, księciem Albertem Wiktorem, a w 1877 roku wstąpił do Royal Navy jako kadet. W latach 1879–1882 odbył podróż po wielu częściach Imperium Brytyjskiego i poza nim, a później pełnił kilka stanowisk dowódczych w marynarce, zanim jego stopień morski stał się w dużej mierze honorowy.
Małżeństwo i sukcesja






Jerzy początkowo liczył na małżeństwo ze swoją kuzynką, księżniczką Marią Edynburską, lecz jej matka sprzeciwiła się temu związkowi. W 1891 roku jego brat Albert Wiktor zaręczył się z księżniczką Wiktorią Marią z Teck, a po śmierci Alberta Wiktora w styczniu 1892 roku Jerzy zbliżył się do niej. Pobrali się w 1893 roku i mieli sześcioro dzieci. Jerzy został księciem Walii w 1901 roku, a w 1910 roku objął tron po ojcu.
Panowanie i znaczenie






Panowanie Jerzego V przyniosło wzrost znaczenia socjalizmu, komunizmu, faszyzmu, irlandzkiego republikanizmu oraz ruchu niepodległościowego w Indiach. Ustawa o parlamencie z 1911 roku ustanowiła przewagę wybieranej Izby Gmin nad Izbą Lordów. Pierwsza wojna światowa doprowadziła do upadku imperiów rosyjskiego i niemieckiego, podczas gdy Imperium Brytyjskie osiągnęło swój największy zasięg terytorialny. W 1917 roku Jerzy zmienił nazwę dynastii królewskiej na Windsor, a Statut Westminsterski z 1931 roku uznał dominia za niezależne państwa w ramach Wspólnoty Narodów.
