Jan Xenos, znany również jako Jan Pustelnik, był wędrownym ascetą i świętym działającym na bizantyjskiej Krecie pod koniec X i na początku XI wieku. Urodzony w bogatej rodzinie w Sibie, poświęcił życie pobożności, podróżując przez górzyste tereny wyspy. Zapamiętany został przede wszystkim z założenia licznych kościołów i fundacji klasztornych, w tym klasztoru Myriokephala na szczycie góry. Jego życie i działalność kościelna zostały udokumentowane w jego własnej greckiej autobiografii, która stanowi istotne źródło historyczne.
Życie i dzieło
W wyniku wizji duchowych Jan założył kilka miejsc kultu, w tym kościoły poświęcone świętemu Jerzemu i Matce Bożej. Podróżował do Konstantynopola, aby uzyskać przywileje cesarskie i zwolnienia podatkowe dla swoich fundacji, starając się chronić swój majątek przed przejęciem przez władze. Jego autobiografia, Bios kai politeia, dostarcza cennych informacji historycznych na temat rolnictwa, opodatkowania oraz odrodzenia gatunku autobiograficznego w epoce bizantyjskiej na Krecie w XI wieku.
Dziedzictwo i śmierć
Jan spędził późniejsze lata na północnym zachodzie wyspy, zanim ostatecznie osiadł w Kisamos. Uważa się, że zmarł w klasztorze Gouverneto, gdzie został pochowany. Jego pisemne dziedzictwo obejmuje autobiografię, liczne hymny oraz kazania oparte na Ewangelii według św. Mateusza, które nadal stanowią dla uczonych wgląd w struktury społeczne i gospodarcze jego czasów.