Jan Heweliusz (1611–1687) był ławnikiem i przewodniczącym rady miejskiej Starego Miasta w Gdańsku, w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Uważany jest za twórcę topografii księżycowej, a także opisał dziesięć nowych gwiazdozbiorów, z których siedem jest nadal używanych przez astronomów. Znaczną część swojej pracy prowadził w prywatnym obserwatorium na dachu swojego domu w rodzinnym mieście.
Młodość i kariera



Heweliusz pochodził z zamożnej, niemieckojęzycznej rodziny luterańskich kupców browarniczych. Po ukończeniu szkoły średniej studiował prawo w Lejdzie, podróżował po Anglii i Francji, gdzie poznał czołowych uczonych epoki. Osiadł w Gdańsku w 1634 roku, uczestniczył w administracji miejskiej i w 1651 roku został radnym miejskim, choć astronomia szybko stała się jego główną pasją.
Obserwatorium i odkrycia


W 1641 roku Heweliusz wzniósł obserwatorium na dachach połączonych ze sobą kamienic, znane jako Sternenburg lub Zamek Gwiazd. Jego prace obejmowały sporządzenie mapy powierzchni Księżyca, opublikowanej w Selenographii w 1647 roku, oraz odkrycie czterech komet. Przez większą część kariery obserwował bez teleskopu, a później nadał nazwy gwiazdozbiorom, takim jak Sextans i Scutum Sobiescianum, z których ten drugi upamiętniał polskiego króla.
Dziedzictwo


Heweliusz otrzymywał protekcję kilku polskich królów, a w 1664 roku został przyjęty do Royal Society w Londynie. Po pożarze w 1679 roku, który zniszczył jego obserwatorium i instrumenty, kontynuował pracę i opublikował swój atlas gwiazd Firmamentum Sobiescianum. Jego druga żona, Elżbieta, wspierała jego badania i po jego śmierci wydała dwa jego dzieła; uznaje się ją za pierwszą kobietę astronoma.
