Jakub Pustelnik był syryjskim pustelnikiem żyjącym w IV i V wieku, znanym ze swojej skrajnej ascezy. Uczeń Zevena i Marona, przez trzydzieści osiem lat żył pod gołym niebem na wzgórzu w pobliżu miasta Kira. Jego życie wypełnione intensywną modlitwą i fizycznymi wyrzeczeniami, w tym znoszeniem surowych warunków pogodowych oraz minimalnej ilości pożywienia, zostało opisane przez Teodoreta z Cyru, który był jego osobistym znajomym. Uznany za świętego pustelnika, jest czczony zarówno w tradycji katolickiej, jak i prawosławnej za swoją duchową wytrwałość i przypisywane mu cuda.
Życie i asceza
Żyjąc bez dachu nad głową, Jakub znosił surowe warunki pogodowe, czasem pozostając przez wiele dni pogrzebanym pod śniegiem podczas modlitwy. Jego dieta składała się wyłącznie z soczewicy namoczonej w wodzie, spożywanej jedynie wieczorem. Praktykował skrajną dyscyplinę, nosząc pod ubraniem ciężkie żelazne łańcuchy. W okresach choroby doświadczał stanów bliskich śmierci, w tym sytuacji, gdy miejscowi mieszkańcy walczyli, aby chronić jego ciało przed obcymi. Cieszył się również szacunkiem ze względu na swoje wglądy teologiczne i wpływ na sprawy religijne cesarstwa.
Cuda i kult
Teodoret z Cyru odnotował, że modlitwy Jakuba przynosiły uzdrowienia, takie jak leczenie gorączki, wypędzanie demonów, a nawet wskrzeszenie dziecka. Jego błogosławiona woda była również uważana za leczniczą. Po śmierci Jakub poprosił o pochowanie na górze, na której praktykował ascezę, zamiast w przygotowanym grobowcu. Pragnął zostać złożony obok relikwii proroków i męczenników, chcąc dołączyć do ich wspólnoty w życiu pozagrobowym. Jest wspominany w kilka dni świątecznych, w tym 9 grudnia.