John Ronald Reuel Tolkien (1892–1973) był angielskim pisarzem i filologiem, wykładowcą akademickim. Najbardziej znany jest jako autor powieści fantasy „Hobbit” oraz „Władca Pierścieni”. Wykładał na Uniwersytecie Oksfordzkim, gdzie zajmował katedry języka i literatury angielskiej oraz anglosaskiej. Jego twórczość literacka, w tym cykl osadzony w fantastycznym świecie Śródziemia, uznawana jest za jedną z najbardziej wpływowych w historii, a sam autor bywa nazywany ojcem nowoczesnej literatury fantasy.
Młodość





Tolkien urodził się w Bloemfontein, w dzisiejszej Republice Południowej Afryki, w rodzinie angielskiego bankiera i jego żony. Po śmierci ojca matka przywiozła obu chłopców do Birmingham w Anglii, gdzie sama uczyła ich w domu. Wcześnie wykazał talent do języków i czytał dużo, chętnie sięgając po utwory pisarzy fantasy, takich jak George MacDonald. Śmierć matki w 1904 roku, gdy miał dwanaście lat, pozostawiła go pod opieką katolickiego duchownego, który kierował jego edukacją i wiarą.
Kariera akademicka





W latach 1925–1945 Tolkien pełnił funkcję profesora anglosaskiego na Uniwersytecie Oksfordzkim, na katedrze Rawlinsona i Bosswortha, a następnie został profesorem języka i literatury angielskiej w Merton College, na tym stanowisku pozostając do przejścia na emeryturę w 1959 roku. Był oddanym katolikiem i bliskim przyjacielem C. S. Lewisa; obaj należeli do Inklingsów, nieformalnego kręgu dyskusji literackich. W 1972 roku królowa Elżbieta II nadała mu tytuł komandora Orderu Imperium Brytyjskiego.
Dziedzictwo





Po śmierci Tolkiena w 1973 roku jego syn Christopher wydał wiele utworów opracowanych na podstawie notatek ojca i niepublikowanych rękopisów, w tym „Silmarillion”. Wraz z wcześniejszymi powieściami tworzą one spójny zbiór opowieści, wierszy, wymyślonych języków i esejów osadzonych w Śródziemiu. Sukces jego książek wzbudził szerokie zainteresowanie literaturą fantasy i zainspirował wielu późniejszych autorów tego gatunku.
