Józef z Optiny był wschodnioeuropejskim mnichem i kapłanem prawosławnym, który żył w latach 1837–1911. Urodzony jako Iwan Litowkin w obwodzie charkowskim, po wczesnej śmierci rodziców początkowo pracował w różnych zawodach. Jego droga duchowa rozpoczęła się po tym, jak zgodnie z radą siostry odwiedził klasztor Optina Pustyn, gdzie został uczniem starca Ambrózego. Ostatecznie awansował na przywódcę duchowego i przeora skitu w obrębie kompleksu klasztornego.
Życie zakonne

Po wstąpieniu do klasztoru w 1861 roku przechodził przez kolejne etapy życia zakonnego, przyjmując w 1872 roku imię Józef. Po okresie ciężkiej choroby w 1888 roku został przyjęty do schymy. Służył jako duchowy kierownik w pustelni Szamordino, zanim powrócił do Optiny, gdzie po śmierci starca Anatolija w 1894 roku przejął przywództwo nad skitem.
Kult
Jest uznawany za świętego w tradycji prawosławnej i został uwzględniony w synaksisie czternastu starców Optina Pustyn. Jego relikwie zostały odnalezione w 1988 roku i obecnie spoczywają w cerkwi Włodzimierza w Optina Pustyn. Został oficjalnie ogłoszony świętym do powszechnego kultu przez Cerkiew Prawosławną w 2000 roku.
