Henryk IV (1553–1610) był królem Nawarry od 1572 roku oraz królem Francji od 1589 roku, aż do swojego zabójstwa w 1610 roku. Jako pierwszy monarcha francuski pochodził z dynastii Burbonów. Wychowany w wierze hugenockiej, później przeszedł na katolicyzm, a jako pragmatyczny polityk wydał w 1598 roku edykt nantejski, który gwarantował protestantom wolność wyznania i w znacznej mierze zakończył wojny religijne we Francji. Następcą został jego syn, Ludwik XIII.
Młodość i konflikt











Henryk został ochrzczony w wierze katolickiej, lecz wychowała go w protestantyzmie matka, królowa Nawarry Joanna III. Jako hugenot brał udział w wojnach religijnych we Francji i cudem uniknął śmierci podczas rzezi w noc św. Bartłomieja w 1572 roku. Choć później wyrzekł się katolicyzmu i powrócił do sił protestanckich, w 1584 roku został uznany za domniemanego spadkobiercę tronu francuskiego, co doprowadziło do walki o tron znanej jako wojna trzech Henryków.
Ugoda religijna i rządy










Mówi się, że Henryk przeszedł na katolicyzm po czterech latach militarnego patu, stwierdzając, że Paryż jest wart mszy. Jego edykt nantejski przyniósł pokój religijny, choć część radykalnych katolików i hugenotów pozostała niezadowolona. Jako władca dążył do uporządkowania finansów państwa, wspierał rolnictwo i oświatę oraz budował drogi, mosty i kanały, co sprzyjało wzrostowi gospodarczemu. Zawarty w 1598 roku z Hiszpanią pokój w Vervins zakończył długotrwały konflikt.
