factograf
PL
Zaloguj się

król Nawarry (1572–1610) i Francji (1589–1610)

Henryk IV Wielki

  • 1 min czytania
  • W 86 językach
  • 22 obrazy
  • Artykuł autorski Factograf
Henryk IV Wielki

Henryk IV (1553–1610) był królem Nawarry od 1572 roku oraz królem Francji od 1589 roku, aż do swojego zabójstwa w 1610 roku. Jako pierwszy monarcha francuski pochodził z dynastii Burbonów. Wychowany w wierze hugenockiej, później przeszedł na katolicyzm, a jako pragmatyczny polityk wydał w 1598 roku edykt nantejski, który gwarantował protestantom wolność wyznania i w znacznej mierze zakończył wojny religijne we Francji. Następcą został jego syn, Ludwik XIII.

Młodość i konflikt

Frans Pourbus Młodszy, Antwerpia 1569 – Paryż 1622: Henryk IV, król Francji 1553–1610, RCIN 402972, Royal Collection
Frans Pourbus Młodszy, Antwerpia 1569 – Paryż 1622: Henryk IV, król Francji 1553–1610, RCIN 402972, Royal Collection
Przypuszczalny portret Henryka jako dziecka
Przypuszczalny portret Henryka jako dziecka
Portret autorstwa Pierre’a Dumonstiera, 1568
Portret autorstwa Pierre’a Dumonstiera, 1568
Król Henryk IV w szatach koronacyjnych, dzieło Fransa Pourbusa Młodszego
Król Henryk IV w szatach koronacyjnych, dzieło Fransa Pourbusa Młodszego
Henryk IV w bitwie pod Arques
Henryk IV w bitwie pod Arques
Henryk IV w bitwie pod Ivry, dzieło Petera Paula Rubensa
Henryk IV w bitwie pod Ivry, dzieło Petera Paula Rubensa
Henryk IV jako Herkules pokonujący Hydrę Lernejską (Ligę Katolicką), dzieło Toussainta Dubreuila, ok. 1600
Henryk IV jako Herkules pokonujący Hydrę Lernejską (Ligę Katolicką), dzieło Toussainta Dubreuila, ok. 1600
Żeton z portretem króla Henryka IV, wykonany w Norymberdze w Niemczech przez Hansa Laufera
Żeton z portretem króla Henryka IV, wykonany w Norymberdze w Niemczech przez Hansa Laufera
Wjazd Henryka IV do Paryża 22 marca 1594 roku, z 1500 kirasjerami
Wjazd Henryka IV do Paryża 22 marca 1594 roku, z 1500 kirasjerami
Henryk IV podczas oblężenia Amiens w 1597 roku
Henryk IV podczas oblężenia Amiens w 1597 roku
Henryk IV na koniu depczący swojego wroga, brąz, ok. 1615–1620, prawdopodobnie z Paryża, Victoria and Albert Museum, Londyn
Henryk IV na koniu depczący swojego wroga, brąz, ok. 1615–1620, prawdopodobnie z Paryża, Victoria and Albert Museum, Londyn
11 obrazów

Henryk został ochrzczony w wierze katolickiej, lecz wychowała go w protestantyzmie matka, królowa Nawarry Joanna III. Jako hugenot brał udział w wojnach religijnych we Francji i cudem uniknął śmierci podczas rzezi w noc św. Bartłomieja w 1572 roku. Choć później wyrzekł się katolicyzmu i powrócił do sił protestanckich, w 1584 roku został uznany za domniemanego spadkobiercę tronu francuskiego, co doprowadziło do walki o tron znanej jako wojna trzech Henryków.

Ugoda religijna i rządy

Trasa podróży François Pyrarda de Laval (1601–1611)
Trasa podróży François Pyrarda de Laval (1601–1611)
Półeku monety Henryka IV, Saint-Lô (1589)
Półeku monety Henryka IV, Saint-Lô (1589)
Dwujęzyczne tłumaczenie francusko-tureckie kapitulacji francusko-osmańskich z 1604 roku między sułtanem Ahmedem I a Henrykiem IV, opublikowane przez François Savary’ego de Brèves (1615)
Dwujęzyczne tłumaczenie francusko-tureckie kapitulacji francusko-osmańskich z 1604 roku między sułtanem Ahmedem I a Henrykiem IV, opublikowane przez François Savary’ego de Brèves (1615)
Henryk IV, Musée des Augustins
Henryk IV, Musée des Augustins
Zabójstwo Henryka IV, grafika Gaspara Bouttatsa
Zabójstwo Henryka IV, grafika Gaspara Bouttatsa
François Ravaillac
François Ravaillac
Pogrzebowa podobizna Henryka IV, króla Francji, MET DP855566
Pogrzebowa podobizna Henryka IV, króla Francji, MET DP855566
Henryk IV Francuski na łożu wystawionym po zamordowaniu w 1610 roku, grafika według Quesnela
Henryk IV Francuski na łożu wystawionym po zamordowaniu w 1610 roku, grafika według Quesnela
Henryk IV, Maria Medycejska i rodzina
Henryk IV, Maria Medycejska i rodzina
Henryk IV i Maria Medycejska
Henryk IV i Maria Medycejska
10 obrazów

Mówi się, że Henryk przeszedł na katolicyzm po czterech latach militarnego patu, stwierdzając, że Paryż jest wart mszy. Jego edykt nantejski przyniósł pokój religijny, choć część radykalnych katolików i hugenotów pozostała niezadowolona. Jako władca dążył do uporządkowania finansów państwa, wspierał rolnictwo i oświatę oraz budował drogi, mosty i kanały, co sprzyjało wzrostowi gospodarczemu. Zawarty w 1598 roku z Hiszpanią pokój w Vervins zakończył długotrwały konflikt.

W 86 językach

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy