factograf
PL

brytyjski chemik, noblista

Harold Kroto

Harold Kroto

Najważniejsze

data urodzenia7 października 1939
data śmierci30 kwietnia 2016
uczył się wUniversity of Sheffield
zajęciechemik, wykładowca akademicki, naukowiec
miejsce urodzeniaWisbech
miejsce śmierciLewes
Wszystkie dane z infoboksu 4
Państwo działania
Wielka Brytania
Data i miejsce urodzenia
7 października 1939 Wisbech
Data i miejsce śmierci
30 kwietnia 2016 Tallahassee
Alma Mater
University of Sheffield

Harold Walter Kroto (ur. 7 października 1939 w Wisbech, zm. 30 kwietnia 2016 w Tallahassee) – brytyjski chemik, profesor, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 1996 (razem z Robertem Curlem Jr. i Richardem Smalleyem) za odkrycie fulerenów.

Młodość

Urodził się w hrabstwie Cambridgeshire, natomiast jego rodzice pochodzili z Berlina, skąd wyemigrowali w 1937. Ojciec Harolda miał polsko-żydowskie korzenie, jego rodzina pochodziła z Bojanowa w Wielkopolsce. Harold zawdzięczał temu żydowskie nazwisko Krotoschiner, które nosił do 1955 roku, kiedy to zostało skrócone przez ojca do Kroto.

Praca naukowa

Studiował chemię na Uniwersytecie w Sheffield, którą to uczelnię polecił mu jego nauczyciel chemii w szkole średniej, Harry Heaney (obecnie profesor emerytowany Uniwersytetu w Loughborough), gdyż uważał tamtejszy wydział chemiczny za najlepszy w Wielkiej Brytanii. W 1961 r. Kroto otrzymał dyplom licencjacki. Początkowo interesował się chemią organiczną, jednak jego zainteresowania przeniosły się w kierunku mechaniki kwantowej. Podczas pracy nad doktoratem zajmował się analizą spektroskopową wolnych rodników powstałych w wyniku fotolizy. Związany z tymi badaniami na Uniwersytecie Sheffield jest noblista z 1967 George Porter. Po obronie dysertacji w 1964 r. Kroto przeniósł się do Kanady, a następnie do USA, gdzie odbywał staże podoktorskie (między innymi w Bell Laboratories). W 1967 r. wrócił do Anglii i pracował jako wykładowca na Uniwersytecie Sussex (Brighton w południowej Anglii).

Odkrycie fulerenów

W 1970 r. rozpoczął prace nad badaniem organicznych związków chemicznych z wielokrotnymi wiązaniami potrójnymi (podstawione alkiny) przy użyciu spektroskopii fotoelektronowej. Pierwszą analizowaną cząsteczką był związek z grupy nitryli – cyjanobutadiyn. Badanie jej i podobnych doprowadziło do odkrycia w 1985 r. pierwszego fulerenu C60 oraz wykrycia jego widma w gwiazdach. W tym samym roku został profesorem.

W późniejszych latach Harold Kroto prowadził badania w dziedzinie nanotechnologii.

Wyróżnienia i nagrody

W 1996 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.

Otrzymał doktoraty honoris causa Uniwersytetu Sheffield (1995) i Uniwersytetu Surrey (2005).

W 2002 roku otrzymał Nagrodę Michaela Faradaya, a w 2005 Medal Copleya.

W latach 2002–2004 był prezesem Royal Society of Chemistry.

Czytaj dalej

W 61 językach

Tekst z Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy