Hans Joachim Morgenthau (ur. 17 lutego 1904 w Coburgu; zm. 19 lipca 1980) – amerykański prawnik i badacz stosunków międzynarodowych niemieckiego pochodzenia. Jest uznawany – obok Edwarda Carra – za ojca nurtu realistycznego we współczesnej teorii stosunków międzynarodowych.
Życiorys
Na początku swojej kariery wykładał i praktykował prawo we Frankfurcie nad Menem. W 1937 opuścił nazistowskie Niemcy i osiadł w Chicago, a następnie związał się na resztę życia z tamtejszym uniwersytetem.
Uważa się, że osobiste doświadczenia z niezwykle zideologizowaną, hitlerowską koncepcją polityki międzynarodowej wpłynęły na jego własne poglądy, w których akcentował potrzebę maksymalnie chłodnego i pozbawionego emocji patrzenia na stosunki międzynarodowe. Stał się także piewcą koncepcji równowagi sił i oddzielania moralności zwykłego człowieka od moralności męża stanu.
Sześć zasad Morgenthau'a
W swoim dziele Polityka między narodami Morgenthau zawarł sześć podstawowych zasad realizmu politycznego (zamiennie zwanego realizmem w stosunkach międzynarodowych):
- Polityka i społeczeństwo rządzą się obiektywnymi prawami, które są niezależne od woli człowieka, lecz zakorzenione w jego naturze.
- Pojęciem scalającym politykę jest interes narodowy definiowany w kategoriach siły.
- Zdefiniowany interes narodowy stanowi kategorię obiektywną.
- W polityce obecna jest świadomość moralnej wagi działań politycznych, ale występuje tu nieuniknione napięcie polityka-moralność.
- Żadne partykularne wartości lub jednostkowy interes narodowy nie mogą pretendować do miana uniwersalnych.
- Realizm polityczny zachowuje pewną odrębność od innych szkół stosunków międzynarodowych, (jednak wciąż, jako typ idealny pozostaje etyczny, pociągając za sobą moralność).
