Ephrem Mtsire był XI-wiecznym gruzińskim mnichem, teologiem i filologiem, który żył i pracował w pobliżu Antiochii. Wykształcony w tradycji hellenistycznej, prawdopodobnie w Konstantynopolu, wstąpił później do gruzińskiej wspólnoty monastycznej na Czarnej Górze. Ostatecznie sprawował funkcję hegumena klasztoru Kastana. Jest uznawany przede wszystkim ze względu na swój znaczący wkład w literaturę gruzińską poprzez wyrafinowane tłumaczenia greckich tekstów patrystycznych oraz obronę autokefalii Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego.
Życie i twórczość
Po uzyskaniu starannego wykształcenia w zakresie studiów greckich, Ephrem został mnichem we wspólnocie w pobliżu Antiochii. Zrewolucjonizował literaturę gruzińską, wprowadzając techniki tłumaczenia dosłownego i dostarczając leksykonów dla czytelników. Jego tłumaczenia obejmowały dzieła tak wpływowych postaci jak Bazyli Wielki, Jan Damascen oraz Efrem Syrijski. Napisał również manifest broniący niezależności Kościoła Gruzińskiego podczas sporów w XI wieku.
Kult
Uznany za świętego, Ephrem jest czczony w tradycji prawosławnej. Jego dziedzictwo jako uczonego i czczonej postaci monastycznej pozostaje znaczące ze względu na jego rolę w kształtowaniu krajobrazu językowego i teologicznego wczesnej literatury gruzińskiej.
