Eleuterius ze Spoleto był benedyktyńskim mnichem i opatem żyjącym w VI wieku w okresie późnej starożytności. Po założeniu klasztoru świętego Marka niedaleko Spoleto, jego sława mędrca i pobożności doprowadziła do wyboru go na opata. Później, na prośbę Grzegorza Wielkiego, przeniósł się do Rzymu, aby kierować klasztorem poświęconym świętemu Andrzejowi. W trakcie swojej działalności pełnił również funkcję legata papieskiego w Konstantynopolu, zanim powrócił do swoich rzymskich obowiązków, w których trwał aż do śmierci.
Życie i służba
Po wczesnych latach spędzonych w Spoleto, Eleuterius stał się bliskim współpracownikiem Grzegorza Wielkiego. Przyjaźń ta zaowocowała jego mianowaniem na przewodnika rzymskiego klasztoru założonego przez Grzegorza. Jego podróże obejmowały misję w Konstantynopolu jako przedstawiciela papiestwa. Zmarł w Rzymie krótko przed wyborem Grzegorza na papieża, a jego szczątki zostały ostatecznie zwrócone do Spoleto.
Kult i dziedzictwo
Życie tego opata zostało udokumentowane w pismach Grzegorza Wielkiego, który chwalił jego pokorę i czyste serce. Grzegorz zauważył, że Eleuterius posiadał dar uzdrawiania, który mnich pokornie przypisywał modlitwom wiernych. Jest uznawany za świętego zarówno w tradycji katolickiej, jak i prawosławnej, a jego wspomnienie obchodzi się 6 listopada.