Dzeta (stgr. ζῆτα, Ζ ζ) – szósta litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 7. Dzeta pochodzi od litery alfabetu fenickiego zajin (𐤆). Od zety pochodzą łacińskie Z i cyrylickie З.
Dzeta reprezentuje w języku nowogreckim spółgłoskę szczelinową dziąsłową dźwięczną /z/, w grece klasycznej oznaczała afrykatę // lub zbitkę /zd/.
Nazwa zety, w przeciwieństwie do innych liter greckich, nie jest podobna do nazwy litery zajin, od której pochodzi dzeta. Beta, eta i theta mają podobne nazwy do liter fenickich.
- bet → [Ββ] beta
- het → [Ηη] eta
- tet → [Θθ] theta
Użycie jako symbolu
Ζ
Majuskuła zety nie jest używana jako symbol, gdyż wygląda tak samo jak litera łacińska Z.
ζ
- w matematyce – funkcja dzeta Riemanna zdefiniowana przez:
- w fizyce i automatyce – współczynnik tłumienia
- w chemii koloidów – potencjał dzeta (potencjał elektrokinetyczny)
Kodowanie
W Unicode litera jest zakodowana:
| Znak | Unicode | Kod HTML | Nazwa unikodowa | Nazwa polska |
|---|---|---|---|---|
| Ζ | U+0396 | Ζ lub Ζ lub Ζ
|
GREEK CAPITAL LETTER ZETA | wielka litera grecka dzeta |
| ζ | U+03B6 | ζ lub ζ lub ζ
|
GREEK SMALL LETTER ZETA | mała litera grecka dzeta |
W LaTeX-u używa się znacznika:
| Znak | LaTeX |
|---|---|
 |
\Zeta
|
 |
\zeta
|
