Cyryl Lukaris był greckim hierarchą z XVI wieku, który sprawował urzędy zarówno patriarchy Aleksandrii, jak i patriarchy ekumenicznego Konstantynopola. Urodzony w Heraklionie na Krecie, odebrał szerokie wykształcenie europejskie w takich miastach jak Wenecja, Padwa i Genewa, gdzie zetknął się z myślą protestancką. W trakcie swojej kariery dążył do reformy prawosławia, co wywołało znaczące debaty teologiczne dotyczące jego zbliżenia do doktryn kalwińskich. Pozostaje istotną postacią w historii prawosławia ze względu na swoje starania o krzewienie greckiej edukacji oraz przywództwo w okresie intensywnej rywalizacji religijnej.
Kariera kościelna

Po nauczaniu w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Lukaris został patriarchą Aleksandrii w 1601 roku. Później wstąpił na urząd patriarchy ekumenicznego w Konstantynopolu. Aby wspierać edukację prawosławną, założył seminarium na górze Athos i autoryzował pierwszą grecką drukarnię w Konstantynopolu. Wspierał również powstanie pierwszego współczesnego greckiego tłumaczenia Nowego Testamentu.
Kontrowersje teologiczne

Lukaris jest często kojarzony z publikacją wyznania wiary zawierającego doktryny kalwińskie. Choć doprowadziło to do jego potępienia przez Sobór Konstantynopolitański w 1638 roku, Synod Jerozolimski później go uniewinnił, sugerując, że nie był on prawdziwym autorem tekstu. Jego konkretne motywacje teologiczne oraz autentyczność jego pism pozostają przedmiotem dyskusji naukowych.
Kult

Jest czczony jako męczennik hierarchiczny (hieromartyr) w Aleksandryjskim Kościele Prawosławnym, który ogłosił go świętym w 2009 roku. Jest również upamiętniany przez Patriarchat Ekumeniczny. Jego wspomnienie obchodzone jest 27 czerwca.
