Cesarzowa wdowa Cixi (1835–1908) była mandżurską szlachcianką z rodu Yehe Nara, która okresowo sprawowała władzę nad rządem schyłkowej dynastii Qing jako cesarzowa wdowa i regentka od 1861 roku aż do swojej śmierci w 1908 roku. Wybrana w młodości na konkubinę cesarza Xianfenga, urodziła mu syna, który później został cesarzem Tongzhi. Jej długie rządy ukształtowały ostatnie dekady cesarskich Chin, a jej dziedzictwo pozostaje przedmiotem szerokiej debaty historyków.
Dojście do władzy












Po śmierci cesarza Xianfenga w 1861 roku Cixi przyjęła rolę współcesarzowej wdowy u boku cesarzowej wdowy Ci'an i wspólnie z nią obaliła grupę regentów wyznaczonych przez zmarłego cesarza. Umocniła kontrolę nad dynastią, sadzając w 1875 roku na tronie swojego siostrzeńca jako cesarza Guangxu, po śmierci cesarza Tongzhi. Cixi nadzorowała Restaurację Tongzhi, odrzucając zachodnie instytucje polityczne, a jednocześnie wspierając modernizację techniczną i wojskową.
Ostatnie lata i dziedzictwo












W 1898 roku Cixi stłumiła Reformę Stu Dni i do końca życia cesarza Guangxu umieściła go w areszcie domowym. Podczas powstania bokserów początkowo poparła bokserów, co doprowadziło do okupacji Pekinu przez Ośmionarodową Koalicję. Zmarła w listopadzie 1908 roku, dwa dni po cesarzu Guangxu. Jej reputacja jest sporna: przez długi czas przedstawiano ją jako bezwzględną reakcjonistkę, podczas gdy niektórzy historycy rewizjoniści twierdzą, że obarczano ją winą za problemy strukturalne, na które nie miała wpływu.
