Celso z Mediolanu był chrześcijańskim męczennikiem z I wieku, który towarzyszył ewangelizatorowi Nazariuszowi w jego misyjnych podróżach. Pochodzący z regionu Cimiez, stał się oddanym uczniem Nazariusza, podróżując przez Alpy i do Galii, aby szerzyć wiarę. Po przeżyciu próby utopienia obojga w Morzu Tyrreńskim, kontynuowali swoją działalność we Włoszech. Ich wędrówki doprowadziły ich ostatecznie do Mediolanu, gdzie prefekt Anolin nakazał ich egzekucję przez ścięcie.
Życie i męczeństwo


Według tradycji spisanej przez Ambrożego Mediolańskiego, Celso był synem dostojnika z Cemenelum. Dołączył do Nazariusza po tym, jak jego matka przeszła na chrześcijaństwo. Para podróżowała na szeroką skalę, głosząc ewangelium w takich miejscach jak Embrun, Genewa i Trewir. Po przeżyciu próby egzekucji na morzu, założyli wczesne wspólnoty chrześcijańskie w Albaro i Genui, zanim stanęli w obliczu ostatecznych prześladowań w Mediolanie.
Kult i dziedzictwo


Relikwie Celso zostały odnalezione przez Ambrożego Mediolańskiego w ogrodzie poza miastem. W pobliżu miejsca, w którym znaleziono jego ciało, zbudowano mały kościół. W tradycji katolickiej wspomina się go 28 lipca wraz z Nazariuszem, podczas gdy Kościół prawosławny obchodzi jego święto 14 października. Jego pamięć stała się również inspiracją dla dzieł muzycznych, w tym zaginionej tragedii Marc-Antoine Charpentiera.
