Borys Jelcyn (1931–2007) był radzieckim i rosyjskim politykiem, który pełnił urząd prezydenta Rosji w latach 1991–1999, wcześniej przewodniczył Radzie Najwyższej Rosyjskiej FSRR. Członek Komunistycznej Partii od 1961 do 1990 roku, później startował jako niezależny kandydat i uważany był za zwolennika liberalizmu. Zapamiętano go jako jednego z tych, którzy przyczynili się do rozpadu Związku Radzieckiego oraz przeprowadzili Rosję ku gospodarce rynkowej i demokracji przedstawicielskiej, choć jego prezydenturę naznaczyły także trudności gospodarcze i kryzysy polityczne.
Wczesna kariera










Urodzony we wsi w obwodzie uralskim, Jelcyn dorastał w Kazaniu i Bierieznikach, a po studiach na Uralskim Państwowym Uniwersytecie Technicznym pracował w budownictwie. Wstąpił do Komunistycznej Partii i awansował w jej strukturach, w 1976 roku został pierwszym sekretarzem komitetu obwodowego partii w obwodzie swierdłowskim. Początkowo popierał reformy pierieistrojki Michaiła Gorbaczowa, lecz później uznał je za zbyt umiarkowane i domagał się wielopartyjnej demokracji. W 1987 roku jako pierwszy w historii zrezygnował z członkostwa w Biurze Politycznym, co uczyniło go znaczącą postacią opozycji wobec establishmentu.
Prezydentura i wstrząsy









W 1991 roku wybrany prezydentem Republiki Rosyjskiej, Jelcyn stał się pierwszym w dziejach Rosji głową państwa wybraną w wyborach powszechnych. W grudniu tego samego roku przyczynił się do formalnego rozwiązania Związku Radzieckiego, po czym Rosja stała się niepodległym państwem, a Jelcyn pozostał na urzędzie. Jego rząd przeprowadził gruntowne reformy rynkowe, które doprowadziły do spadku gospodarczego i inflacji, podczas gdy niewielka grupa oligarchów zdobyła znaczną część majątku narodowego. Kryzys konstytucyjny w 1993 roku zakończył się gwałtowną konfrontacją wokół parlamentu, a następnie uchwaleniem konstytucji, która poszerzyła uprawnienia prezydenta.
Dziedzictwo









Jelcyn zrezygnował pod koniec 1999 roku, a jego następcą został Władimir Putin, którego kilka miesięcy wcześniej mianował premierem. Oceny jego dorobku są podzielone. Chwalony jest za rozbicie Związku Radzieckiego i wprowadzenie nowych swobód, krytykowany zaś za złe zarządzanie gospodarką, nadużywanie władzy prezydenckiej i korupcję. Choć cieszył się dużą popularnością pod koniec lat 80. i na początku lat 90., opuszczał urząd jako powszechnie niepopularny, a po śmierci w 2007 roku otrzymał państwowy pogrzeb.
