Blastema – masa komórek zdolnych do wzrostu i regeneracji w narządy. Historycznie uważano, że blastemę tworzą niezróżnicowane komórki pluripotencjalne, jednak nowsze badania wskazują, że u pewnych organizmów blastemy mogą zachowywać pamięć pochodzenia tkankowego. Blastemę spotyka się typowo na wczesnych okresach rozwoju organizmu (rozwój zarodkowy), bądź podczas regeneracji.
U pewnych płazów i niektórych gatunków ryb blastema może występować u osobników dorosłych. Ogoniaste mogą regenerować wiele narządów po amputacji, w tym kończyny, ogon, siatkówkę czy jelito. Większość zwierząt nie ma tej zdolności.
Regeneracja kończyn
Przy amputacji kończyny płaza ogoniastego warstwa naskórka pokrywa powierzchnię rany. Podczas kilku pierwszych dni po urazie naskórek ten przekształca się w warstwę komórek wysyłających sygnały i zwanych czapeczką epidermalną (AEC), która odgrywa kluczową rolę w regeneracji. W międzyczasie fibroblasty z tkanki łącznej migrują poprzez powierzchnię rany ku jej centrum. Dzielą się one, tworząc blastemę, z której powstanie nowa kończyna.
