Atanazy III Patelaros był wschodnioortodoksyjnym hierarchą, który sprawował urząd patriarchy ekumenicznego Konstantynopola w trzech różnych okresach: w 1634, 1652 oraz krótko w 1638 roku. Urodzony na Krecie jako Aleksios Patellarios, był wysoko wykształcony w wielu językach i filozofii. W trakcie swojej burzliwej kariery poruszał się w gąszczu złożonych napięć politycznych i religijnych między Imperium Osmańskim, Kościołem rzymskokatolickim a Carstwem Rosyjskim. W tradycji prawosławnej jest uznawany za świętego cudotwórcę i oświeciciela.
Życie i służba


Po studiach w klasztorze Arkadi, Atanazy pełnił funkcję metropolity Tesaloniki, zanim wstąpił na urząd patriarchy. Jego rządy charakteryzowały się częstymi usunięciami ze stanowiska i politycznymi manipulacjami. Podróżował szeroko po Italii, Mołdawii i Rosji, szukając wsparcia dla różnych spraw religijnych i politycznych. W późniejszych latach pomagał patriarsze Nikonowi Moskiewskiemu w reformach liturgicznych, a swoje ostatnie miesiące spędził w klasztorze Mhar, gdzie zmarł w 1654 roku.
Kult i dziedzictwo


Święty jest czczony jako cudotwórca, a tradycja wiąże cuda z jego relikwiami. Choć oficjalne procesy kanonizacyjne w Kościele rosyjskim obejmowały różne historyczne petycje, jego kult jest utrwalony od wieków. Jego wspomnienie obchodzi się 21 sierpnia. Jego relikwie były wielokrotnie przenoszone, w tym do Charkowa w XX wieku, aby chronić je po grabieży katedry Przemienienia Pańskiego.
