Atanazy Brzeski był XVII-wiecznym wschodnioortodoksyjnym kapłanem, teologiem i pisarzem urodzonym w Brześciu. Po pracy jako prywatny nauczyciel, w 1627 roku wstąpił do klasztoru w Wilnie, gdzie później został święconym. Ostatecznie sprawował funkcję przeora w Brześciu, gdzie stał się znaczącą postacią w debatach religijnych. Zapamiętany jest przede wszystkim ze swojego niezłomnego sprzeciwu wobec unii brzeskiej, co doprowadziło do jego aresztowania i ostatecznej egzekucji w 1648 roku.
Życie i posługa
Urodzony w 1597 roku w szlacheckiej litewskiej rodzinie, Atanazy poświęcił się życiu religijnemu po okresie pracy jako nauczyciel. Po pobycie w Wilnie, w 1637 roku przeniósł się do Kupiatycz, a później w 1640 roku objął przywództwo w Brześciu. Jako teolog i publicysta aktywnie bronił swojej wiary, przemawiając nawet przed polskim parlamentem w 1643 roku, aby wyrazić swoje przekonania.
Męczeństwo i kult
Z powodu oporu wobec unii, Atanazy został pozbawiony tytułów kościelnych i aresztowany. Został stracony w Brześciu 5 września 1648 roku. W tradycji prawosławnej czczony jest jako męczennik; jego wspomnienia obchodzi się w dzień śmierci oraz 20 lipca, w rocznicę odnalezienia jego relikwii w 1679 roku.