Askatasuna było samorządnym centrum społecznym w Turynie we Włoszech, związanym z ruchem Autonomia Contropotere. Działało przez blisko trzydzieści lat w zajmowanym budynku w dzielnicy Borgo Vanchiglia i stało się jednym z głównych punktów odniesienia dla grup antagonistycznych i kontrkulturowych w Turynie oraz w całych Włoszech. Jego eksmisja przez policyjne DIGOS 18 grudnia 2025 roku, zarządzona przez ministra spraw wewnętrznych Matteo Piantedosiego, wzbudziła uwagę w skali całego kraju.
Nazwa i początki

Askatasuna to słowo z języka baskijskiego oznaczające „wolność”. Nazwa nawiązuje do baskijskiego ruchu niepodległościowego abertzale, którego sprawa była znana w turyńskich kręgach autonomistycznych od lat osiemdziesiątych. Centrum bywa również potocznie nazywane Aska. Powstało w Turynie w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, gdy lokalne grupy autonomii robotniczej reorganizowały się i zakładały nowe samorządne centra społeczne, z których pierwszym były Murazzi.
Okupacja i konflikty
Aktywiści po raz pierwszy zajęli dawny żłobek w 1996 roku, ale zostali eksmitowani w ciągu kilku dni, a później tego samego roku przejęli budynek przy Corso Regina Margherita. W kolejnych latach centrum uczestniczyło w protestach, starciach z policją i sporach z innymi grupami politycznymi, w tym w demonstracjach przeciwko neofaszystowskiemu wiecowi w 2002 roku oraz przeciwko wojnie w Iraku w 2003 roku. W 2015 roku jego kolektyw mieszkaniowy zajął pobliską dawną garbarnię, która stała się Spazio Popolare Neruda.
Pakt o współpracy i eksmisja
W styczniu 2024 roku rada miasta Turyn uznała zajmowany budynek za dobro wspólne i zatwierdziła proces współzarządzania, a w marcu 2024 roku podpisano porozumienie o współpracy z pięcioma obywatelami. Porozumienie odnowiono w 2025 roku i przedłużono do 2030 roku, lecz zostało ono zaskarżone w sądzie przez rząd regionalny oraz przedstawicieli centroprawicy. Eksmisja nastąpiła wczesnym rankiem 18 grudnia 2025 roku, kończąc niemal trzydziestoletnią okupację.
