Aleksander III (1845–1894) był cesarzem Rosji, królem Polski i wielkim księciem Finlandii od 1881 roku aż do swojej śmierci w 1894 roku. Prowadził zdecydowanie konserwatywną politykę wewnętrzną, cofając wiele liberalnych reform wprowadzonych przez jego ojca, Aleksandra II. Jego panowanie nie było naznaczone żadnymi większymi wojnami, co przyniosło mu przydomek „Miłującego pokój”. Jego najważniejszym osiągnięciem w polityce zagranicznej był sojusz francusko-rosyjski, który później wciągnął Rosję do I wojny światowej.
Młodość i sukcesja





Urodzony w Petersburgu jako drugi syn przyszłego Aleksandra II, za życia starszego brata Mikołaja nie spodziewał się, że zostanie cesarzem. Nagła śmierć Mikołaja w 1865 roku uczyniła go następcą tronu. Pod wpływem prawnika Konstantego Pobiedonoscewa zaczął uważać rosyjską myśl prawosławną za centralny element patriotyzmu. Jego małżeństwo z księżniczką Dagmar Duńską, która przyjęła imię Maria Fiodorowna, uchodziło za szczęśliwe, natomiast relacje z ojcem były napięte z powodu sporów politycznych.
Polityka wewnętrzna





Aleksander objął tron po zamordowaniu ojca w 1881 roku. Odrzucił plany powołania komisji konsultacyjnych i w dużej mierze cofnął liberalizację ojca, kierując się zasadami prawosławia, autokracji i narodowości. Ograniczył także uprawnienia ziemstw, wybieranych lokalnych władz, oraz zmniejszył rozrzutność rodziny cesarskiej, ograniczając wielkoksiążęce tytuły i zakazując małżeństw morganatycznych.
Stosunki zagraniczne





Aleksander unikał wielkich wojen w czasie swojego panowania, dzięki czemu zapamiętano go jako męża stanu dbającego o pokój. Jego najważniejszym krokiem dyplomatycznym był sojusz francusko-rosyjski z Francją. Ustawienie to zmieniło równowagę sił w Europie i podważyło ład zbudowany przez niemieckiego kanclerza Ottona von Bismarcka, a ostatecznie wplątało Rosję w I wojnę światową.
