Adalbert z Como był VII-wiecznym biskupem iliryjskiego pochodzenia, który sprawował funkcję piętnastego następców na tronie biskupstwa w Como. Podczas jego pontyfikatu władał on regionem w wczesnych latach panowania Longardów, w okresie naznaczonym najazdami na wioski w pobliżu górnej części jeziora, w tym na Samolaco oraz Oratorium św. Filego (San Fedele). Jest uznawany za świętego w Kościele katolickim i jest wspominany corocznie 3 czerwca.
Życie i posługa
Jako prezbiter, a później biskup, Adalbert prowadził swoje diecezja przez znaczące zmiany polityczne. Jego przywództwo zbiegło się w czasie z obecnością Longardów, których działania wpływały na lokalne osady. Relacje historyczne, takie jak te autorstwa Paolo Giovio, sugerują, że jego korzenie sięgały Ilirii, choć stał się on centralną postacią w administracji religijnej regionu Como.
Kult i relikwie
Jego kult jest odnotowany od czasów starożytnych. We wczesnym średniowieczu najstarszy kościół w Tirano został poświęcony jemu, a następnie wczesnośredniowieczny kościół w Grandate. Pierwotnie pochowany pod ołtarzem Bazyliki św. Abbondio, jego szczątki zostały wykopane w 1590 roku i rozdzielone między katedrę w Como a klasztor dominikański.
Dziedzictwo artystyczne
Bazylika św. Abbondio zawiera cykl fresków, datowanych prawdopodobnie na XII wiek, które mogą przedstawiać życie Adalberta i Rubiano. Dzieła te służą jako wizualne świadectwo jego historycznego znaczenia oraz trwającej pamięci o jego roli w lokalnej tradycji chrześcijańskiej.