73. ceremonia wręczenia Oscarów

Kategorie konkursowe

Nominacje zostały ogłoszone 13 lutego 2001 podczas konferencji prasowej w Shrine Auditorium, poprowadzonej przez prezesa Akademii, Roberta Rehmego, i aktorkę Kathy Bates. Najwięcej (12) otrzymał ich film Gladiator. Steven Soderbergh jako druga osoba w historii otrzymał w jednym roku dwie nominacje w kategorii najlepsza reżyseria (uprzednio dokonał tego Michael Curtiz w 1939). Przyczajony tygrys, ukryty smok był trzecim filmem w historii nominowanym równocześnie w kategoriach najlepszy film nieanglojęzyczny i najlepszy film (uprzednio dokonały tego Z w 1970 i Życie jest piękne w 1999). Dzięki 10 nominacjom ustanowił rekord jako najczęściej nominowany nieanglojęzyczny film w historii Oscarów.

Podczas ceremonii Gladiator zdobył najwięcej nagród (5), w tym w kategorii najlepszy film. Był pierwszym od czasu Gubernatora (1949) laureatem w kategorii najlepszy film, który nie wygrał w kategoriach za reżyserię lub scenariusz. Przyczajony tygrys, ukryty smok wygrał 4 nagrody, dzięki czemu wyrównał rekord jako najczęściej nagradzany film nieanglojęzyczny w historii Oscarów, ustanowiony przez Fanny i Aleksander w 1984.

Nagrody specjalne

Nagrody honorowe

• Jack Cardiff – „mistrz światła i koloru”
• Ernest Lehman – „w uznaniu za zróżnicowaną i trwałą twórczość”

Nagroda im. Irvinga G. Thalberga

• Dino De Laurentiis

Prezenterzy

Występy muzyczne

In Memoriam

Lista artystów zmarłych w minionym roku, wymienionych w segmencie In Memoriam:

W grudniu 2000 Billy Crystal, gospodarz poprzedniej ceremonii, poinformował, że nie powróci do roli z powodu pracy nad filmem Ulubieńcy Ameryki. 14 grudnia 2000 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) ogłosiła, że najbliższą galę wyprodukuje, po raz 10. w karierze, Gilbert Cates. 18 grudnia 2000 Steve Martin został zaangażowany jako prowadzący, po raz pierwszy w karierze. 8 stycznia 2001 Louis J. Horvitz został ogłoszony reżyserem, po raz piąty z rzędu.

Cates nadał ceremonii motyw przewodni hołdu dla filmu fantastycznonaukowego 2001: Odyseja kosmiczna (1968). Scenograf Roy Christopher zaprojektował scenę z żaluzjową wnęką, która biegła od podłogi do sufitu, a z przodu zainstalował cztery stalowe łuki, każdy z wyrzeźbioną sylwetką Oscara. W ramach współpracy z NASA, na początku ceremonii Martina zapowiedzieli astronauci Susan Helms, Jurij Usaczow i James Voss, łącząc się przez satelitę z modułu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w ramach Ekspedycji 2. Kierownik muzyczny gali i dyrygent orkiestry, Bill Conti, grał zremiksowaną wersję kompozycji Eumira Deodato „Also Sprach Zarathustra (2001)”. Jeden ze scenarzystów 2001: Odysei kosmicznej, Arthur C. Clarke, odczytał laureata w kategorii najlepszy scenariusz oparty na materiale wcześniej produkowanym lub publikowanym, łącząc się ze swojego domu na Sri Lance.

Debbie Allen przygotowała choreografie do występów muzycznych. Wiolonczelista Yo-Yo Ma i skrzypek Itzhak Perlman zostali zaangażowania do wykonania fragmentów nominowanych kompozycji.

Poprzedzającą ceremonię transmisję z czerwonego dywanu poprowadzili Chris Connelly, Julie Moran i Jim Moret.

Odbiór

Według danych Nielsen Media Research, transmisja ceremonii w Stanach Zjednoczonych na ABC odnotowała średnią oglądalność na poziomie 42,944 miliona widzów w 26,8 milionach gospodarstw domowych, co stanowiło spadek o 7% w porównaniu z poprzednim rokiem. Miała udział w rynku na poziomie 26,2, co reprezentowało 40% widowni oglądającej wówczas telewizję. Pod kątem udziału w rynku był to najsłabszy wynik w dotychczasowej historii Oscarów. Co najmniej przez chwilę ceremonię oglądało 72 miliony osób. Odnotowała trzeci najlepszy wynik oglądalności spośród programów telewizyjnych sezonu, ustępując tylko meczowi Super Bowl XXXV i finałowemu odcinkowi Survivor: Borneo.

W serwisie Rotten Tomatoes ceremonia osiągnęła wynik 59% pozytywnych recenzji spośród 17 zagregowanych. Tom Shales z czasopisma „The Washington Post” wyraził opinię: „Choć jak zwykle była zdecydowanie za długa, bo trwała ponad trzy godziny, tym razem świętowanie rzeczywiście wydawało się uroczyste. Prowadzona dowcipnie przez Steve’a Martina – najlepszego prowadzącego Oscary od czasów Johnny’ego Carsona – nigdy się nie dłużyła, a przynajmniej dłużyła się rzadziej niż zwykle. Producenci przywrócili też transmisji wiele z klasy i renomy, które w ostatnich latach zanikły”. Ken Tucker z „Entertainment Weekly” ocenił ją na „co najmniej B+”, dodając: „Jako gospodarz Martin był zazwyczaj elegancki i swobodnie zachowywał się w swoim towarzystwie, zachowując odpowiednie tempo przez cały wieczór”. Robert Bianco z „USA Today” napisał: „Steve Martin nie musiał być szalony i szalony, żeby rozbawić publiczność i uczynić noc Oscarów swoją własną. Prowadząc niedzielną, cudownie szybką galę rozdania nagród Akademii, Martin był rozkosznym dowcipnisiem”. Phil Gallo z „Variety” ocenił galę jako „schludną i czystą, smaczną i wesołą, a nawet elegancką”, dodając: „w wieczór bez głupkowatego humoru, efektów specjalnych i zbędnych bzdur, wywrotowy i zjadliwy Steve Martin radośnie podkoloryzował najbardziej samouwielbiający moment Hollywood”. Mark Caro z „Chicago Tribune” ocenił: „Tegoroczna gala rozdania Oscarów była niesamowicie dynamiczna i nieprzewidywalna”.

John Carman z „San Francisco Chronicle” wyraził opinię, że gala „była pełna przyzwoitości, ale miała rozczarowująco mało polotu”. Austin Smith z „New York Post” ocenił ją jako pozbawioną energii i emocji, dodając: „Jeśli Steve Martin cokolwiek udowodnił wczoraj wieczorem, to to, jak dobrze Billy Crystal sprawdza się w roli prowadzącego galę Oscarów. Martin, choć zabawny, wydawał się niewiele więcej niż dozorcą, którego zadaniem było zastąpienie Crystala, dopóki ten nie zdecyduje się wrócić”. David Edelstein z portalu Slate ocenił galę jako „szybką, klarowną i nie do zapamiętania”. Bill Wyman z serwisu Salon.com napisał: „Tegoroczna gala Oscarów była jednocześnie nudna i ekscytująca. Miała (…) najbardziej systematycznie nieprzewidywalne wyniki spośród wszystkich lat, jakie pamiętam. Dlaczego więc Oscary w 2001 były tak nijakie?”.

Ceremonia została uhonorowaną nagrodą Primetime Emmy za najlepsze miksowanie dźwięku w programie rozrywkowym, muzycznym lub specjalnym, ponadto była nominowana w siedmiu innych kategoriach.

Łabędzia sukienka projektu Marjana Pejoskiego, którą założyła na galę piosenkarka Björk, była szeroko komentowana w mediach i wielokrotnie parodiowana.