Estronci

L'estronci foguèt isolat per Sir Humphry Davy (Anglatèrra) en 1808 après que son oxid foguèsse identificat dins la mena d'una mina d'Escòcia près de Strontian, l'estroncianita SrCO₃ en 1790 per Thomas Charles Hope. Aquel s'apiejèt suls trabals de William Cruickshank e  (en), los primièrs de postular l'existéncia d'un element desconegut dins l'estroncianita.

L'estronci ten 35 isotòps coneguts de nombre de massa variant entre 73 et 107, e sièis isomèrs nuclars. Entre eles, quatre isotòps son estables e representan la totalitat de l'estronci natural: ⁸⁴Sr (0,56 %), ⁸⁶Sr (9,86 %), ⁸⁷Sr (7,0 %) e ⁸⁸Sr (82,58 %). Emai que ⁸⁴Sr siá sopçonat de se desintegrar par desintegracion β⁺β⁺ en ⁸⁴Kr, Aquesta foguèt pas per ara jamai observada e demòra considerat coma estable. La massa atomica estandart de l'estronci es de 87,62(1) u.

L'estronci se tròba dins de minerals tals que la celestina SrSO₄ e l'estroncianita SrCO₃.
Lo taus d'estronci present dins la crosta terrèstra es feble (0,034 %). D'unes compausats (solubles) son presents dins l'aiga de mar e d'unas fonts (aigas mineralas).

D' estronci radioactiu (⁹⁰Sr) e de cèsi radioactiu (¹³⁷Cs) an contaminat la biosfèra a la seguidas dels ensages nuclears dins l'aire, e après la catastròfa de Chornobil (l'estronci foguèt lo poluant distant principal amb l'iòde e lo cèsi) puèi de Fukushima.

Lo bugadatge de l'estronci e/o sa bioconcentracion dins lo malhum trofic fan que la pollucion de l'aiga e de l'aire an rapidament, segon l'UNSCAR, demesit (En 2009, las aiga de beguda e d’irrigacion despassavan pas pus 1 becquerel de cèsi e d'estronci per litre). Mas una partida d'aquel estronci foguèt reconcentrat per la cadena alimentària, via d'unes campairòls especialament. Un metòde analitic foguèt publicat per estandardizar l'analisa de l'estronci dins los campairòls a la seguida del passage del nívol de Chornobil.