| Ador | |
|---|---|
Ador a Baiona | |
Bacin d'Ador | |
| Caracteristicas | |
| Longor | 309,2 km |
| Bacin | 16 880 km2 |
| Bacin collector | Bacin d'Ador |
| Debit mejan | 350 m3⋅s-1 (Bocau) |
| Regim | pluvionival |
| Riu | |
| Font | Pic de Mieidia de Bigòrra, Pirenèus |
| · Localizacion | La Mongiá, França |
| · Altitud | 2 150 m |
| · Coordenadas | 42° 54′ 39″ N, 0° 08′ 43″ O |
| Embocadura | Ocean Atlantic |
| · Localizacion | Anglet/Tarnòs, França |
| · Altitud | 0 m |
| · Coordenadas | 43° 31′ 49″ N, 1° 31′ 30″ O |
| Geografia | |
| Afluents principals | |
| · Riba esquèrra | Eishés, Leez, Gabàs, Lots, Lui (Lui de Bearn e Lui de França), Gave de Pau, Bidosa, Niva |
| · Riba drecha | Arròs, Midosa |
| Païses traversats | Gasconha |
Ador qu'ei ua aiga d'Occitània, en Gasconha. Que naish dens los Pirenèus en Bigòrra e que raja cap a l'ocean Atlantic, ont se geta dens la mar dens lo parçan deu Baish Ador, en Labord.
Departaments e vilas principalas traversats
- Hauts Pirenèus(65): Banhèras de Bigòrra, Tarba, Mauborguet
- Gers (32): Riscla
- Lanas(40): Aire d'Ador, Grenada d'Ador, Sent Sever, Dacs, Tarnòs
- Pirenèus Atlantics (64): Baiona
Principaus afluents
- Eishés
- Arròs
- Gabàs
- Midosa
- Lui, format per la conjunta deu Lui de França e deu Lui de Bearn
- los Gaves reünits formats per la reünion deu gave de Pau e deu gave d'Auloron
- Bidosa
- Niva (rejonh Ador a Baiona)
Toponimia
Lucan que cita Aturi (ripas). Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom deu flume qu'ei ibèroaquitan, preindoeuropèu. Atúr-, accentuat sus la segonda sillaba, que mia a Ador, au lòc que *Àtur + a mia a Atra > Aira.
Segon Joan Coromines, Ador qu'ei atestat Aturris tanlèu l'Antiquitat. Aturri(s) qu'ei ua varianta deu nom de las honts, l'ibèrobasc Iturri, qui a miat tanben a Dorres en nauta Cerdanha (Etorres en 897, Edors en 1011 etc) e Tor en Auta Ribagorça.
