Pausverkiezing van 1243

De vroegtijdige dood van Celestinus IV in 1241 had de Kerk in een bijzonder moeilijke positie achtergelaten. De kardinalen waren tijdens de verkiezing van 1241 opgesloten geweest in het Septizodium en verkeerden in slechte gezondheid; sommigen waren gestorven, anderen gevlucht. Keizer Frederik II hield bovendien verschillende kardinalen gevangen, waardoor het College niet voltallig kon vergaderen. De politieke druk was enorm: Frederik wilde een paus die bereid was tot verzoening, terwijl de anti‑keizerlijke factie in Rome juist een sterke tegenstander van de keizer wenste. De Romeinse gemeenschap oefende eveneens druk uit om de verkiezing in Rome te laten plaatsvinden. Deze combinatie van factoren leidde tot een langdurige impasse die pas in 1243 werd doorbroken, toen Frederik II de gevangengenomen kardinalen vrijliet en de politieke situatie enigszins stabiliseerde.

De kardinalen kwamen in de lente van 1243 bijeen in Anagni, een pauselijke residentie buiten Rome waar zij zich veiliger waanden. De onderhandelingen verliepen moeizaam, maar uiteindelijk werd Sinibaldo dei Fieschi, kardinaal‑priester van San Lorenzo in Lucina, unaniem gekozen. Fieschi stond bekend als een briljant jurist, gevormd aan de universiteit van Bologna, en als een diplomaat met aanzienlijke ervaring binnen de Romeinse Curie. Zijn verkiezing vond plaats op 25 juni 1243. Hij aanvaardde het ambt en nam de naam Innocentius IV aan. Kort daarna reisde hij naar Rome om zijn positie te bevestigen, maar de gespannen politieke situatie zou hem al snel opnieuw dwingen de stad te verlaten.

Het pontificaat van Innocentius IV werd gedomineerd door zijn conflict met keizer Frederik II. Aanvankelijk probeerde hij tot een vergelijk te komen, maar de onderhandelingen mislukten. In 1244 vluchtte Innocentius naar Genua en vervolgens naar Lyon, waar hij in 1245 het Concilie van Lyon bijeenriep. Tijdens dit concilie excommuniceerde en ontzette hij Frederik II formeel uit zijn keizerlijke waardigheid. Innocentius IV bleef tot Frederiks dood in 1250 een centrale figuur in de strijd tussen pauselijke en keizerlijke macht.