Parma Calcio 1913 is een Italiaanse voetbalclub. Parma FC werd in 2004 opgericht als opvolger van Parma AC uit 1913 na het Parmalat-schandaal. In 2015 werd Parma FC failliet verklaard en maakte een doorstart onder de huidige naam. Sinds 2024 speelt de club in de Serie A, de eerste klasse van Italië.
Geschiedenis
Oprichting en beginjaren
Parma Calcio werd in juli 1913 opgericht als Verdi Foot Ball Club, ter ere van de honderdste geboortedag van de componist Giuseppe Verdi, afkomstig uit de provincie Parma. De club koos geel en blauw als clubkleuren. Later datzelfde jaar werd Parma Foot Ball Club opgericht door een groep spelers van Verdi FC. Deze nieuwe vereniging speelde in een wit shirt met een zwart kruis, een ontwerp dat uitgroeide tot een van de symbolen van de club.
Na de Eerste Wereldoorlog begon de club deel te nemen aan de nationale competities. In 1923 werd gestart met de bouw van het Stadio Ennio Tardini, dat nog altijd de thuisbasis van de club is. Parma behoorde in 1929 tot de oprichters van de Serie B, maar degradeerde enkele jaren later en wijzigde in 1930 de naam in Associazione Sportiva Parma. In 1935 werd de club eveneens een van de oprichters van de Serie C.
De promotie naar de Serie B werd overschaduwd door de Tweede Wereldoorlog, waardoor het Italiaanse voetbal grotendeels werd stilgelegd. Na de oorlog wisselde Parma meerdere malen tussen Serie B en Serie C. Ondanks een clubrecord van een negende plaats in de Serie B in het seizoen 1954/55 bleef de vereniging jarenlang een bescheiden regionale club. In deze periode genoten rugby- en volleybalverenigingen in Parma vaak meer populariteit dan de voetbalclub.
Tijdens het seizoen 1960/61 maakte Parma zijn debuut in een internationale competitie, de Coppa delle Alpi. De daaropvolgende jaren verliepen sportief moeizaam met degradaties naar zowel de Serie C als de Serie D. In 1968 kwam de club in ernstige financiële problemen en werd zij failliet verklaard.
Heropbouw en terugkeer naar de subtop
Na het faillissement nam AC Parmense in 1970 de sportieve rechten en tradities van de oorspronkelijke club over. Hierdoor kon de vereniging opnieuw gebruikmaken van de naam Parma, het stadswapen en het iconische kruis op het shirt. De herstructurering leidde tot stabiliteit en sportieve vooruitgang met promoties naar de Serie C en later opnieuw naar de Serie B.
Onder leiding van trainer Cesare Maldini promoveerde Parma in 1984 opnieuw naar de Serie B. Hoewel het verblijf op dat niveau aanvankelijk kort duurde, groeide de club in de jaren tachtig uit tot een vaste waarde in het Italiaanse profvoetbal. Trainer Arrigo Sacchi leidde Parma in 1986 terug naar de Serie B en maakte indruk met aantrekkelijk aanvalsspel. Zijn werk leverde hem uiteindelijk een overstap op naar AC Milan. Tegen het einde van de jaren tachtig was Parma uitgegroeid tot een ambitieuze club met aspiraties op het hoogste niveau.
Gouden jaren
Met de komst van trainer Nevio Scala begon de meest succesvolle periode uit de clubgeschiedenis. In 1990 promoveerde Parma voor het eerst naar de Serie A. Dankzij investeringen van voedingsmiddelenconcern Parmalat ontwikkelde de club zich in korte tijd tot een Europese topclub.
In 1992 won Parma zijn eerste grote prijs met de Coppa Italia. Een jaar later volgde de eerste internationale trofee: de Europacup II na een overwinning op Royal Antwerp FC. Vervolgens won de club de Europese Supercup (1993) en de UEFA Cup (1995). Spelers als Gianfranco Zola, Tomas Brolin, Dino Baggio en Gianluigi Buffon groeiden uit tot boegbeelden van deze succesperiode.
Onder trainer Carlo Ancelotti behaalde Parma in 1997 een tweede plaats in de Serie A, nog altijd een clubrecord. In 1999 kende de club opnieuw een hoogtepunt met winst van zowel de Coppa Italia als de UEFA Cup, gevolgd door de Supercoppa.
Ondanks deze sportieve successen kwam de club begin jaren 2000 steeds meer onder druk te staan door de financiële problemen bij Parmalat. In 2004 werd Parma uiteindelijk insolvent verklaard, als onderdeel van het grote Parmalat-schandaal.
Nieuwe start en tweede faillissement
Na het faillissement werd de club in 2004 opnieuw opgericht als Parma Football Club SpA. De daaropvolgende jaren kenmerkten zich door sportieve wisselvalligheid. De ploeg bleef doorgaans actief in de Serie A, maar kon niet meer aansluiten bij de Italiaanse top.
In 2007 nam ondernemer Tommaso Ghirardi de club over. Parma degradeerde een jaar later naar de Serie B, maar keerde direct terug naar het hoogste niveau. Onder trainers als Francesco Guidolin en Roberto Donadoni kende de club vervolgens enkele stabiele seizoenen.
In 2014 eindigde Parma als zesde in de Serie A, maar financiële onregelmatigheden en belastingproblemen verhinderen deelname aan Europees voetbal. De financiële situatie verslechterde snel en leidde in maart 2015 tot een nieuw faillissement. De club had schulden van meer dan 200 miljoen euro en moest zelfs trofeeën veilen om schuldeisers te betalen.
Wederopstanding en terugkeer naar de Serie A
In juli 2015 werd de club opnieuw opgericht onder de naam Parma Calcio 1913. De vereniging moest opnieuw beginnen in de Serie D, het vierde niveau van Italië. Onder leiding van oud-trainer Scala als voorzitter en clubicoon Luigi Apolloni als trainer begon een opmerkelijke wederopbouw.
Parma promoveerde drie seizoenen op rij: van Serie D naar Lega Pro, vervolgens naar Serie B en in 2018 terug naar de Serie A. Daarmee werd Parma de eerste Italiaanse club die drie opeenvolgende promoties realiseerde en binnen drie jaar terugkeerde van het vierde niveau naar het hoogste niveau.
De club wist zich enkele seizoenen te handhaven in de Serie A, maar degradeerde in 2021 opnieuw naar de Serie B. In datzelfde jaar werd Parma overgenomen door de Amerikaanse ondernemer Kyle Krause. Onder trainer Fabio Pecchia promoveerde de club in 2024 opnieuw naar de Serie A. Pecchia werd gedurende de terugkeer op het hoogste niveau ontslagen en vervangen door Christian Chivu. Hij wist Parma te behouden voor de Serie A door als zestiende te eindigen. Chivu werd vervolgens binnengehaald door Internazionale en opgevolgd door Carlos Cuesta, onder wie Parma in het seizoen 2025/26 in de middenmoot eindigde.
Erelijst
| Competitie | Aantal | Jaren | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Internationaal | |||||
| UEFA Cup | 2x | 1995, 1999 | |||
| European Cup Winners' Cup | 1x | 1993 | |||
| Europese Supercup | 1x | 1993 | |||
| Alpencup | 1x | 1961 | |||
| Nationaal | |||||
| Supercoppa Italiana | 1x | 1999 | |||
| Coppa Italia | 3x | 1992, 1999, 2002 | |||
| Serie D | 2x | 1970, 2016 | |||
| Serie C | 4x | 1954, 1973, 1984, 1986 | |||
| Serie B | 1x | 2024 | |||
| Seconda Divisione | 1x | 1925 | |||
Overzichtslijsten
Eindklasseringen vanaf 1946
-
1946 3e
Serie B -
1947 14e
Serie B -
1948 7e
Serie B -
1949 19e
Serie B -
1950 2e
Serie C -
1951 3e
Serie C -
1952 2e
Serie C -
1953 6e
Serie C -
1954 1e
Serie C -
1955 9e
Serie B -
1956 15e
Serie B -
1957 12e
Serie B -
1958 18e
Serie B -
1959 18e
Serie B -
1960 14e
Serie B -
1961 13e
Serie B -
1962 12e
Serie B -
1963 13e
Serie B -
1964 15e
Serie B -
1965 20e
Serie B -
1966 17e
Serie C -
1967 6e
Serie D -
1968 6e
Serie D -
1969 14e
Serie D -
1970 1e
Serie D -
1971 5e
Serie C -
1972 2e
Serie C -
1973 1e
Serie C -
1974 5e
Serie B -
1975 20e
Serie B -
1976 2e
Serie C -
1977 2e
Serie C -
1978 4e
Serie C -
1979 2e
Serie C1 -
1980 19e
Serie B -
1981 13e
Serie C1 -
1982 9e
Serie C1 -
1983 6e
Serie C1 -
1984 1e
Serie C1 -
1985 18e
Serie B -
1986 1e
Serie C1 -
1987 7e
Serie B -
1988 11e
Serie B -
1989 9e
Serie B -
1990 4e
Serie B -
1991 6e
Serie A -
1992 7e
Serie A -
1993 3e
Serie A -
1994 5e
Serie A -
1995 3e
Serie A -
1996 6e
Serie A -
1997 2e
Serie A -
1998 6e
Serie A -
1999 4e
Serie A -
2000 5e
Serie A -
2001 4e
Serie A -
2002 10e
Serie A -
2003 5e
Serie A -
2004 5e
Serie A -
2005 18e
Serie A -
2006 8e
Serie A -
2007 12e
Serie A -
2008 19e
Serie A -
2009 2e
Serie B -
2010 8e
Serie A -
2011 12e
Serie A -
2012 8e
Serie A -
2013 10e
Serie A -
2014 6e
Serie A -
2015 20e
Serie A -
2016 1e
Serie D -
2017 2e
Lega Pro -
2018 2e
Serie B -
2019 14e
Serie A -
2020 11e
Serie A -
2021 20e
Serie A -
2022 12e
Serie B -
2023 4e
Serie B -
2024 1e
Serie B -
2025 16e
Serie A -
2026 13e
Serie A
Seizoensresultaten vanaf 2012/13
| Seizoen | № | Clubs | Divisie | Duels | Winst | Gelijk | Verlies | Doelsaldo | Punten | Tsch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2012–2013 | 10 | 20 | Serie A | 38 | 13 | 10 | 15 | 45–46 | 49 | 12.740 |
| 2013–2014 | 6 | 20 | Serie A | 38 | 15 | 13 | 10 | 58–46 | 58 | 13.451 |
| 2014–2015 | 20 | 20 | Serie A | 38 | 6 | 8 | 24 | 33–75 | 19 | 11.904 |
| 2015–2016 | 1 | 20 | Serie D | 38 | 28 | 10 | 0 | 82-17 | 94 | 5.730 |
| 2016–2017 | 2 | 20 | Serie C | 38 | 20 | 10 | 8 | 55-36 | 70 | 9.749 |
| 2017–2018 | 2 | 22 | Serie B | 42 | 21 | 9 | 12 | 57-37 | 72 | 11.385 |
| 2018–2019 | 14 | 20 | Serie A | 38 | 10 | 11 | 17 | 41-61 | 41 | 16.522 |
| 2019–2020 | 11 | 20 | Serie A | 38 | 14 | 7 | 17 | 56-57 | 49 | 10.284 |
| 2020–2021 | 20 | 20 | Serie A | 38 | 3 | 11 | 24 | 39-83 | 20 | -- |
| 2021-2022 | 12 | 20 | Serie B | 38 | 11 | 16 | 11 | 48-43 | 49 | 5.617 |
| 2022-2023 | 4 | 20 | Serie B | 38 | 17 | 10 | 11 | 48-39 | 60 | 10.752 |
| 2023-2024 | 1 | 20 | Serie B | 38 | 21 | 13 | 4 | 66-35 | 76 | 13.328 |
| 2024–2025 | 16 | 20 | Serie A | 38 | 7 | 15 | 16 | 44-58 | 36 | |
| 2025–2026 | 13 | 20 | Serie A | 38 | 11 | 12 | 15 | 28-46 | 45 |
Parma in Europa
Parma speelt sinds 1991 in diverse Europese competities. Hieronder staan de competities en in welke seizoenen de club deelnam. De edities die Parma heeft gewonnen zijn dik gedrukt:
- Champions League (3x)
- 1997/98, 1999/00, 2001/02
- Europacup II (3x)
- 1992/93, 1993/94, 1995/96
- UEFA Cup (11x)
- 1991/92, 1994/95, 1996/97, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2006/07
- UEFA Super Cup (1x)
- 1993
Bekende (oud-)Crociati
Spelers
- Afriyie Acquah
- Adriano
- Amoroso
- Luca Antonelli
- Stephen Appiah
- Faustino Asprilla
- Dino Baggio
- Ishak Belfodil
- Antonio Benarrivo
- Mark Bresciano
- Tomas Brolin
- Igor Budan
- Gianluigi Buffon
- Fabio Cannavaro
- Paolo Cannavaro
- Amedeo Carboni
- Enrico Chiesa
- Sérgio Conceição
- Fernando Couto
- Hernán Crespo
- Blerim Džemaili
- Sébastien Frey
- Alberto Gilardino
- Sebastian Giovinco
- Vince Grella
- Georges Grün
- Jonathan
- Dennis Man
- Savo Milošević
- Lorenzo Minotti
- Adrian Mutu
- Hidetoshi Nakata
- Ariel Ortega
- Christian Panucci
- Graziano Pellè
- Mario Stanić
- Christo Stoitsjkov
- Hakan Şükür
- Zion Suzuki
- Cláudio Taffarel
- Lilian Thuram
- Marco Di Vaio
- Juan Sebastián Verón
- Johan Walem
- Joshua Zirkzee
- Gianfranco Zola
Trainers
Externe link
- (it) Officiële website
3 Ndiaye · 5 Valenti · 7 Benedyczak · 8 Estévez · 9 Pellegrino · 10 Bernabé · 11 Almqvist · 13 Guaita · 14 Valeri · 15 Delprato · 16 Keita · 17 Ondrejka · 18 Løvik · 19 Begić · 20 Frigan · 21 Oristanio · 22 Sørensen · 23 Hernani · 24 Ordóñez · 25 Cremaschi · 27 Britschgi · 30 Đurić · 31 Suzuki · 32 Cutrone · 37 Troilo · 39 Circati · 40 Corvi · Coach: Cuesta
