Een obsessie is dwangmatig denken, een geestestoestand waarin een persoon bezeten is van een specifiek idee of thema. Een persoon die ergens door geobsedeerd is, kan de gedachten hierover niet uit zijn of haar hoofd zetten, hoewel hij of zij dit meestal wel wil. Het dwangmatig denken leidt vaak tot dwanghandelingen, ook wel compulsies genoemd.
Dit behoeft niet altijd pathologisch te zijn. Een obsessie die bij de gezonde mens optreedt is meestal geen blijvende psychische gestoordheid. Is de obsessie wel blijvend en belemmert ze het dagelijks functioneren, dan spreekt men van een dwangvoorstelling of een symptoom van een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS).
Een bekende obsessie is stalken. Stalkers zijn geobsedeerd door een bepaald persoon en doen er alles aan om bij deze persoon in de buurt te komen, vaak met ernstige gevolgen voor het slachtoffer.
Soorten obsessies
Obsessies kunnen verschillende vormen aannemen, waaronder:
- Contaminatie-obsessies (angst voor viezigheid of besmetting)
- Aggressieve of seksuele obsessies
- Symmetrie- en ordeningsobsessies
- Religieuze of scrupuleuze obsessies
Oorzaken
Obsessies kunnen ontstaan door een combinatie van genetische aanleg, omgevingsfactoren en neurobiologische factoren (zoals afwijkingen in de serotoninehuishouding). Stress, trauma en bepaalde persoonlijkheidstrekken verhogen het risico.
Behandeling
Effectieve behandelingen omvatten cognitieve gedragstherapie (vooral exposure and response prevention) en bij ernstige gevallen medicatie zoals SSRI's.
