Handelskrediet

De meest voorkomende vorm van handelskrediet is het leverancierskrediet: de leverancier levert goederen of diensten en stuurt een factuur met een afgesproken betalingstermijn. Het bedrag dat op die factuur openstaat is voor de leverancier een vordering op een debiteur en voor de afnemer een schuld aan een crediteur. In Europa is de maximale betalingstermijn tussen ondernemingen geregeld in de richtlijn 2011/7/EU ter bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties, die voor business-to-business meestal een termijn van dertig dagen voorschrijft en hooguit zestig dagen toestaat tenzij anders is overeengekomen.

Soms biedt de leverancier een korting voor vervroegde betaling, bijvoorbeeld twee procent korting bij betaling binnen tien dagen (2/10 net 30). De impliciete jaarrente van zo'n korting is doorgaans hoog, waardoor afnemers met voldoende kasreserve er vaak gebruik van maken.

Op macro-economische schaal vormen handelskredieten een van de grootste bronnen van kortlopende financiering voor het bedrijfsleven, vooral voor het midden- en kleinbedrijf. Onderzoek van het Bazels Comite voor Bankentoezicht en de Europese Centrale Bank laat zien dat handelskrediet sterk meebeweegt met de conjunctuur: in tijden van krappe bancaire kredietverlening nemen ondernemingen vaker hun toevlucht tot uitstel van betaling, terwijl tijdens recessies de wanbetaling op handelskrediet juist sterk toeneemt.

Voor de leverancier is het verstrekken van handelskrediet een vorm van investeren in werkkapitaal; voor de afnemer is het een goedkope korte financiering die het werkkapitaal juist verlaagt. Op geaggregeerd niveau heffen de twee elkaar in een keten grotendeels op, maar tijdens stress in de keten kan de verschuiving van betalingstermijnen tussen grote en kleinere bedrijven aanzienlijke liquiditeitsdruk veroorzaken bij de zwakste schakel.

Handelskrediet en bancair krediet zijn niet de enige financieringsbronnen rond een handelstransactie. Via factoring kan een leverancier zijn vorderingen verkopen aan een gespecialiseerde financier en zo de gevolgen van lange betalingstermijnen voor zijn liquiditeit verzachten. Bij reverse factoring of bredere supply chain finance neemt een afnemer het initiatief om de facturen van zijn leveranciers vervroegd te laten betalen door een bank, op basis van zijn eigen kredietwaardigheid.

Voor elke handelstransactie zijn financiële middelen nodig. Bij exportfinanciering vraagt een ondernemer krediet aan voor de periode tussen het produceren van de goederen en het moment waarop hij inkomsten uit de verkoop van de goederen ontvangt. Hij moet namelijk de grondstofkosten, de productiekosten en de verkoopkosten voorschieten. Ook moet hij eventuele betalingstermijn van zijn buitenlandse klant overbruggen.

Bij importfinanciering gaat het om het verstrekken van krediet aan een afnemer als deze vooraf moet betalen voor de in te voeren goederen. De importeur krijgt pas betaald zodra hij de goederen heeft doorverkocht en de betalingstermijn van zijn klant is verstreken.

Financiering voor de invoer van goederen kan ook met een documentair krediet worden verkregen. Hierbij verklaart een bank zich ten behoeve van de koper tegenover de verkoper bereid om onder bepaalde voorwaarden en tegen overgave van nauwkeurig omschreven documenten, te betalen of betalingsinstrumenten (een wissel) te verschaffen. Dit wordt ook wel Letter of Credit genoemd.