बेसबल छगू ब्याट व बल कासा ख। थ्व कासा ९म्ह कासामिया निगु खलःया दथुइ म्हिति। थ्व कासाया उद्देश्य फतिंफत्तले अप्व रन कायेगु ख। रन कायेत प्रतिद्वन्दी खलःया पिचरं वांछ्वगु बलयात हिटरं ब्याटं क्यका ९०फुटया दायमन्दया प्यकुं सिथय् दूगु प्यंगु बेसय् ब्वाँये वनिगुया। पिचरं धाःसा थी-थी कथं हिटरयात आउट यायेगु कुतः याइ। ब्याटिङ्ग खलःया कासामिं ४गुलि न्ह्यागु नं बेसय् दिइ छिं। लिपा ब्याटिङ्ग खलःया कासामिं थःगु खलःया कासामिं बल थ्वाइबिले वा मेमेगु कारणं बेस हिलेफै। फिल्डिङ्ग खलं स्वम्ह हिटरतयेत आउट यायेधुंका निगु खलं ब्याटिङ व फिल्डिङ्ग हिली। ब्याटिङ्गया छगू पाःयात छगू इनिङ्ग धाइ। छगू प्रोफेसनल कासाय् गुंगु इनिङ्ग दै।दकले अप्व रन दूगु खलं कासा त्याइ।
बेसबल पुलांगु ब्यात व बल कासां विकास जुल। थ्व कासाया प्रारम्भिक रुप १८गु शताब्दीइ इंग्ल्यान्दय् बुयावल। प्रवासीतेसं थ्व कासा इंग्ल्यान्दं उत्तर अमेरिकाय् थःनापं यंकल। १९गु शताब्दीया उत्तरार्धय् थ्यंबिलय् थ्व कासायात मनुतेसं संयुक्त राज्य अमेरिकाया राष्ट्रिय कासाया रुपय् कायेगु यात। आःवया थ्व काअसा उत्तर अमेरिका नापं मध्य अमेरिका, दक्षिण अमेरिका, क्यारिबियन, पूर्व एसिया (जापान व कोरिया) व युरोपय् नं म्हितिगु या।
संयुक्त राज्य अमेरिका व क्यानादाय् थ्व कासाया व्यवसायिक संघयात मेरज लिग बेसबल(MLB) धाइ। मेजर लिग बेसबल न्यास्नल लिग(NL) व अमेरिकन लिग(AL)य् विभाजित दु। थ्व नितां हे लिगय् स्वंगु दिभिजन दु: इस्त, वेस्त व सेन्त्रल। मेजर लिग च्याम्पियनया निर्णय प्लेअफ धुंका जुइगु वर्ल्द सिरिजय् जुइ। थ्व कासाया व्यवसायिक रुपयात जापानय् नं अथे हे कथं सेन्त्रल लिग व प्यासिफिक लिगय् बायातःगु दु। अथे हे क्युबाय् नं वेस्त लिग व इस्त लिग धका निपुचः लिगय् टिमतेत बायातःगु दु।
नियम
बेसबल कासा छगू ख्यः कासा ख। थुकिया ख्यःयात दायमन्द धाइ। दायमन्द ख्यलय् निगू पुचलं बेसबल कासा म्हिती। नितां पुचलय् ९म्ह कासामि दइ। अथेहे ४ म्ह अम्पायर नं दइ। अम्पायरतय्सं छु जूगु खः धकाः निर्णय यायेत फुक्कं कासाया झका बांलाक स्वइ, प्लेय् कल याइ, अले सकसिनं नियम पालना याःगु दु धकाः पक्का याइ।
बेसबल ख्यलय् प्यंगू बेस दइ। बेसं छगू दायमन्द दयेकी गुगु शुरुया बेसं जवपाखे ख्यःया चाःहिलाः वनी। शुरुया बेसयात होम प्लेट धाइ। होम प्लेट न्याकुं (न्यागू कुं दुगु आकार) आकारय् दयाच्वनि। न्हापांगु बेस मैदानया जवय्, निगूगु बेस इनफिल्डया च्वय्, स्वंगुगु बेस मैदानया खवय्, व होम प्लेट मैदानया लिउने (क्याचर च्वनिगु थासय्) दइ।
थ्व कासा इनिङ्गय् म्हिती। ब्यवसायिक बेसबल कासाय् ९ इनिङ्ग दइ। छगू इनिङय् प्रत्येक टिमयात ब्याटिङ यायेगु व रन दयेकेगु कुतः याइ। छगू टिमं बल थ्वायेबलय् मेगु टिमं डिफेन्स यानाः मेगु टिमया स्वम्ह कासामियात आउत यायेगु कुतः याइ । डिफेन्स म्हिताच्वंगु पुचलय् न्ह्याबलें बल दइ। थ्व मेगु पुचः कासा स्वयां बिस्कं खः। डिफेन्सय् च्वंगु टिमं स्वम्ह कासामि आउत यायेवं इमिगु ब्यातिङ्ग यायेगु पाः वइ। अले ब्याटिङ यानाच्वंगु पुचलं डिफेन्स म्हितेगु सुरु याइ, अले डिफेन्स म्हिताच्वंगु पुचलं ब्याटिङ यायेगु सुरु याइ। गुंगू इनिङ लिपा दकलय् अप्वः रन दुगु टिम त्याइ। यदि टिमतय् दथुइ उलि हे रन दुसा छगू टिम त्याके मफुतले अप्वः इनिङ म्हिती। कासा न्ह्यायेबलय् होम तिमं न्हापा पिच याइ, अले पाहां पुचलय् च्वंपिं कासामितसें ब्याटिङ याइ। छगू इलय् छम्ह कासामिं जक ब्याटिङ यायेफइ।
बेसबल ख्यः वा दायमन्दया निगु मू ब्व दु, इनफिल्ड व आउटफिल्ड। इनफिल्ड धयागु प्यंगू बेस दुगु थाय् खः। होम प्लेटं स्वयेबिले आउटफिल्ड बेस स्वयां पिने लाः। होम प्लेटं फर्स्ट बेस व होम प्लेटं थर्ड बेस तक्कया लाइनत फाउल लाइन ख, व थ्व लाइनया पिनेया थाय्यात फाउल टेरिटरी धाइ। ब्याटं थ्वाना फाउल लाइनया दथुइ ब्वया वनीगु बल फेयर बल जुइ, अले ब्यातर व रनरतय्सं बेसया चाकःलिं कुतः यानाः ब्वाँय् वनाः स्कोर यायेफइ। फाउल लाइनया पिने लाःगु बलयात फाउल बल धाइ। यदि बल फसं फाउल एरियाय् कुहां वल (क्याचरं क्याच मयासें) धाःसा ब्यातरं ब्याटिङ यानाच्वनी, अले सुं नं रनर बल थ्वाये न्ह्यः गुगु बेसय् दयाच्वंगु खः, अन हे लिहां वनेमाः। यदि ब्यातरं निगू स्वयां म्हो स्ट्राइक यात धाःसा फाउल बलयात स्ट्राइकया रुपय् काइ। यदि ब्यातरं निगू स्ट्राइक यायेधुंकूगु जुसा, अले फाउल बल क्याच मजुसा ब्यातरं हिट यानाच्वनी। यदि फेयर बाय् फाउल ग्राउन्डय् फिल्डरं बल ज्वन धाःसा ब्यातर आउट जुइ।
कासाया दकलय् महत्वपूर्ण ब्व पिचर व ब्यातरया दथुइ जुइ। पिचरं होम प्लेटपाखे बल वांछ्वइ बाय् पिच याइ। पिचरं सामान्यतया बलयात ब्यातरं हिट यायेत गाक्कः लिक्क वांछ्वइ। यदि पिचरं स्ट्राइक जोन (होम प्लेटया च्वय् व हिटरया पुलि व नुगःपाया दथुइ लाःगु थाय्)य् बल वांछ्वल धाःसा पिच "स्ट्राइक" जुइ, यदि ब्यातरं बलयात हिट मयाःसा। ब्यातरं ब्याट स्विंग यानाः मिस यात धाःसा पिच न्ह्याबलें स्ट्राइक जुइ, चाहे पिच गन नं जूगु जुइमा। अथेजूगुलिं ब्यातरं ब्याटलिसे बांलाःगु आज्जु तयेमाः। स्वंगु स्ट्राइक "स्ट्राइकआउट" ख, व थ्व "आउट" यायेगु छगू लँपु ख। छगू पिच गुकिलि ब्यातरं स्विङ्ग याइमखु, व गुकियात स्ट्राइक धाइमखु, थ्व "बल" ख। छम्ह पिचरं वांछ्वइगु प्यंगूगु "बलय्" ब्यातरं न्हापांगु बेसय् "वाक" याइ, उकिं बांलाक पिच यायेगु महत्वपूर्ण जुइ।