Ajit Kumar Doval KC (lahir 20 Januari 1945) ialah seorang birokrat dan palar perisik India yang telah berkhidmat sebagai Penasihat Keselamatan Negara India sejak 2014. Beliau merupakan pegawai bersara Perkhidmatan Polis India (IPS) daripada kader Kerala, Doval sebelum ini memegang jawatan Pengarah Biro Perisikan dari 2004 hingga 2005, selepas mengetuai sayap operasi biro itu selama lebih satu dekad.. Sejak 2024, Doval sedang berkhidmat sebagai Penasihat Keselamatan Negara, menjadikannya NSA yang paling lama berkhidmat dalam sejarah India.
Kehidupan awal dan pendidikan
Doval dilahirkan pada tahun 1945 di Kampung Ghiri Banelsyun di Pauri Garhwal di bekas provinsi Wilayah Bersatu, kini dalam negeri Uttarakhand. Bapa Doval, Mejar GN Doval, adalah seorang pegawai dalam Tentera India.
Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Tentera Ajmer di Ajmer, Rajasthan. Beliau lulus dengan ijazah sarjana dalam bidang ekonomi dari Universiti Agra pada tahun 1967.
Kerjaya polis dan perisikan
Doval menyertai Perkhidmatan Polis India (IPS) pada tahun 1968 dalam kader Kerala sebagai PenolongSuperintendan Polis (ASP) bagi daerah Kottayam.
Doval bekerja di Thalassery, Kerala, selama beberapa bulan pada tahun 1972, sebelum menyertai perkhidmatan pusat. Beliau mempunyai pengalaman dalam menamatkan kesemua 15 kes rampasan pesawat Indian Airlines dari 1971 hingga 1999. Di ibu pejabat, beliau mengetuai sayap operasi Biro Perisikan (IB) selama lebih satu dekad dan merupakan Pengerusi pengasas Pusat Pelbagai Agensi (MAC), serta Pasukan Tugas Bersama Perisikan (JTFI).
Pada tahun 1988 semasa Operasi Black Thunder, dia menyusup ke kuil Emas dengan menyamar sebagai ejen ISI, melakukan risikan terhadap pemisah Khalistan. Doval mengumpul maklumat mengenai senjata mereka dan membuat peta kedudukan mereka.Beliay menjadi anggita penting dalam kumpulan itu dan memberikan nasihat yang salah untuk mensabotaj mereka, yang membantu semasa Operasi Bluestar.
Beliau memainkan peranan dalam perisikan bagi penyatuan Sikkim dengan India. Beliau dilatih di bawah MK Narayanan, Penasihat Keselamatan Negara ketiga India untuk tempoh singkat dalam operasi antikeganasan. Beliau juga merupakan sebahagian daripada pasukan yang dihantar ke Kandahar, Afghanistan untuk rundingan membebaskan penumpang pesawat IC-814 yang dirampas.
Beliau kemudiannya dilantik sebagai pengarah Biro Perisikan.
Selepas bersara (2005–2014)
Doval bersara pada Januari 2005 sebagai Pengarah, Biro Perisikan. Pada Disember 2009, beliau dilantik sebagai Pengarah pengasas Yayasan Antarabangsa Vivekananda (VIF), sebuah pusat pemikir dasar awam yang ditubuhkan oleh Vivekananda Kendra. Doval terus aktif dalam perbincangan mengenai keselamatan negara di India. Selain menulis karya editorial untuk beberapa akhbar dan jurnal terkemuka, beliau telah menyampaikan syarahan mengenai cabaran keselamatan India dan objektif dasar luar di beberapa institusi kerajaan dan bukan kerajaan yang terkenal, badan pemikir keselamatan di India dan luar negara.
Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, beliau telah menyampaikan kuliah jemputan mengenai isu strategik di Institut Antarabangsa untuk Kajian Strategik., London, Capitol Hill, Washington DC, Australia-India Institute, University of Melbourne, Kolej Pertahanan Nasional, New Delhi dan Akademi Pentadbiran Kebangsaan Lal Bahadur Shastri, Mussoorie. Doval juga telah di peringkat antarabangsa di acara global, menekankan keperluan kerjasama yang semakin meningkat antara kuasa besar dan kuasa baru di seluruh dunia.
Penasihat Keselamatan Negara (2014–sekarang)
Pada 30 Mei 2014, Doval dilantik sebagai Penasihat Keselamatan Negara kelima India. Pada Jun 2014, beliay memudahkan pemulangan 46 jururawat India yang terperangkap di sebuah hospital di Tikrit, Iraq, berikutan penawanan Mosul oleh Negara Islam Iraq dan Syam. Doval, terbang ke Iraq pada 25 Jun 2014, untuk menilai sitausi di lapangan dan menjalin hubungan peringkat tinggi dalam kerajaan Iraq. Pada 5 Julai 2014, militan ISIL menyerahkan jururawat kepada pihak berkuasa Kurdish di bandar Erbil dan pesawat Air India yang diatur khas oleh kerajaan India membawa mereka pulang ke Kochi.
Bersama Panglima Tentera Darat Jeneral Dalbir Singh Suhag, Doval merancang operasi ketenteraan merentas sempadan terhadap pemisah Majlis Sosialis Nasional Nagaland (NSCN-K) yang beroperasi di dari Myanmar.Misi itu berjaya dan 20–38 pemisah milik NSCN-K terbunuh dalam operasi itu.
Dia banyak diiktiraf kerana perubahan doktrinal dalam dasar keselamatan negara India berkaitan Pakistan. Terdapat spekulasi bahawa serangan India pada September 2016 di Kashmir yang dikawal Pakistan adalah idea beliau. Doval juga banyak diiktiraf bersama dengan Setiausaha Luar ketika itu S. Jaishankar dan Duta India ke China Vijay Keshav Gokhale, kerana menyelesaikan Kebuntuan Doklam melalui saluran diplomatik dan rundingan.
Pada Oktober 2018, beliau dilantik sebagai Pengerusi Kumpulan Dasar Strategik (SPG), yang merupakan lapisan pertama daripada struktur tiga lapisan di Majlis Keselamatan Negara dan membentuk teras bagi mekanisme pembuat keputusannya.
Pada 3 Jun 2019, beliau telah dilantik semula sebagai NSA selama 5 tahun lagi dan diberikan pangkat peribadi Menteri Kabinet. Doval ialah NSA pertama yang memegang pangkat sedemikian. Beliau secara meluas dianggap sebagai salah seorang penasihat Modi yang paling berkuasa dan dipercayai, dengan pengaruh besar ke atas keselamatan negara dan hal ehwal luar negara India.
Beliau juga merupakan tokoh penting dalam pembatalan status istimewa Jammu dan Kashmir.
Pada 26 Februari 2020, Ajit Doval menyesuri jalan-jalan di timur laut Delhi yang dilanda rusuhan untuk menilai situasi dan memberi jaminan kepada penduduk setempat.
Pada 15 Mei 2020, tentera Myanmar menyerahkan sekumpulan 22 pemimpin militan, yang aktif di Assam dan negeri-negeri timur laut lain, kepada kerajaan India. Ha Ini dimungkinkan melalui rundingan yang diketuai oleh Doval.
Pada 13 Jun 2024, Ajit Doval telah diberikan lanjutan ketiga selam lima tahun bagi tempoh perkhidmatannya sebagai Penasihat Keselamatan Negara India.
Dalam konflik India–Pakistan 2025 susulan serangan pengganas di Pahalgam, Penasihat Keselamatan Negara (NSA) Ajit Doval memainkan peranan penting dalam merangka tindak balas strategik India. Dia menyelaraskan Operasi Sindoor, iaityu siri serangan udara tepat ke atas kem militan yang terletak di Pakistan dan Azad Kashmir (Ajk)
Dalam media
- Doval muncul dalam rancangan Epic TV Adrishya,yang menampilkan kejayaanya menetang pemisah Khalistani semasa Operasi Black Thunder
- Dalam filem Uri: The Surgical Strike (2019) wataknya dilakonkan oleh Paresh Rawal.
- Dalam filem lain Dhurandhar (2025) wataknya dilakonkan oleh R. Madhavan.
- Dalam siri web 2025 Salakaar untuk JioHotstar berdasarkan operasi rahsianya di Pakistan pada tahun 1970-an, wataknya dimainkan oleh Naveen Kasturia (sebagai anak mudanya) dan Purnendu Bhattacharya (sebagai dirinya sekarang) alias sebagai Adhir Dayal.
Lihat juga
- Ravindra Kaushik – pengintip India.
- Bahirji Naik – pengintip Chatrapati Shivaji Maharaj
Rujukan
.mw-parser-output.reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output.reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output.reflist.references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output.reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output.reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output.reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output.reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output.reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output.reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output.reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output.reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output.reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output.reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}
