ပ္ကဴ (အၚ်္ဂလိက်: Flower) ဂှ် ဒှ်အဝဲအဓိက သွက်ဂွံပ္တိတ်မ (Reproduction) ပ္ဍဲတၞံဆု တၞံချောဲဂမၠိုင်ရ။ ပ္ကဴဝွံ နွံကဵုအသာ်၊ သၟူ ကေုာံ ဗီုပြင်နာနာ သွက်ဂွံဓဇက်စိုတ် သတ်လတေင် (Insects) ကေုာံ ဂစေံတအ် ညံင်ဂွံကၠုင်ဗိုင်ပလံင်ကဵု မထၟတ်ဗြဲ (Pollination) ရ။
အဝဲသဇိုင် ပ္ကဴမွဲဍောင်
ပ္ဍဲပ္ကဴမွဲဍောင်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံကဵုအဝဲအဓိက ၄ သာ်:
- သၠပ္ကဴ (Petals): ဒှ်အဝဲမနွံကဵုအသာ်လှေအ်လှေအ် သွက်ဂွံဓဇက်စိုတ် အိမ်ဂါ၊ သတ်လတေင်တအ်။
- သၠစဵု (Sepals): ဒှ်အဝဲအသာ်သ္ၚေက် မနွံသၟဝ်ပ္ကဴ သွက်ဂွံစဵုဒၞာကဵု ပ္ကဴကာလဍေံဒှ်ဒၟံင် ကၟဝ် (Bud) ဏီ။
- အဝဲကၟက် (Stamen): ဒှ်အဝဲမပ္တိတ် မထၟတ်ဗြဲ (Pollen)။
- အဝဲဗြဴ (Pistil/Carpel): ဒှ်အဝဲမဒုင်ကေတ် မထၟတ်ဗြဲ တုဲ ဖန်ဗဒှ်ကဵု မ (Seeds) ကေုာံ သတ် (Fruits)။
လၟေင်ကမၠောန် မထၟတ်ဗြဲ
နဲကဲမပလံင်ကဵု မထၟတ်ဗြဲ နူအဝဲကၟက် ကၠုင်စိုပ်အဝဲဗြဴဂှ် ကော်ခါန်စ "Pollination" ရ။ နဲကဲဏအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်မာန် နကဵု:
[Image of process of pollination by bees]
- ကျာ: ကျာပိုက်တုဲ မထၟတ်ဗြဲတအ် ပဝ်အာစိုပ် ပ္ကဴတၞဟ်။
- သတ်လတေင်: အိမ်ဂါ၊ ညှိတအ် ကၠုင်ကိတ်ပှ်ဍာ်သာဲတုဲ မထၟတ်ဗြဲတအ် ဗဗိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲဇိုင်ဍေံတအ်။
- ဍာ်: သွက်တၞံဆု မနွံပ္ဍဲဍာ်ဂမၠိုင်။
ဂုဏ်ဖဵု ပ္ကဴဂမၠိုင်
- ပရေင်သဘာဝ: ဗိုင်ဖန်ဗဒှ်ကဵု သတ်ဆု ကေုာံ မ သွက်ဂွံဆက်ဂလိုင်တၞောဝ်။
- ပရေင်စၞ: ပ္ကဴလ္ၚဵု (ဥပမာ: ပ္ကဴစောတ်၊ ပ္ကဴလုဗ္ဗေ) တအ်ဂှ် စဂွံရ။
- ပရေင်စိတ္တ: သုင်စောဲ သွက်ဂွံကျိုင်ကျဝ် ဒၞာဲဝါဲ၊ ကဵုလာပ် ကုညးမဆာန် ကေုာံ သုင်စောဲ ပ္ဍဲသဘင်ပရေင်ဘာသာနာနာ။
