Muris otabâ buris otabâ nangka buris (Anona muricata) iyâ arèya tombuwân sè asalla ḍâri Karibia, Amèrika Tengnga bân Lao'. Neng è bhâsa Indonesia nangka ènglan arèya èkoca' sirsak otabâ durian belanda polana buwâ rèya èghibâ Bâlândhâ ka Nusantara è abad ka-19.
Jhâjhârbâ'ân ropa
Bhungkana bisa ḍâpa' ghân 8m tèngghina, ghlâghârra abârna sokklat, bunter, acangka. Ḍâunna loncong ènga' tellor, konco' ḍâunna lancèp, plèsèr ḍâunna rata, lanjhâng talangkè'na 5 mm, abârna bhiru bâk konèng. Kembhângnga bâḍâ è ghlâghâr otabâ cangkana, abârna konèng olay. Buwâna bânne buwâ bhlâka, tapè sè èmaksod "buwâ" iyâ arèya kompolanna bânnya' buwâ (buwâ agregat) sè aghâḍhuwân sèttong bighi sè manyèttong apèt-rampèt bân kaèlangan bâng-sèbâng engghâna. Dhâghing buwâna abârna potè, dhinèng bighina celleng bârnana. Ramo'na abârna sokklat ngoḍâ bunter, macem ramo'na ghâsèng.
Ghâḍhuwân kimia
Ḍâun nangka ènglan aghâḍhuwân acetogenin, mènnya èsènsial, reticuline, loreximine, coclaurine, annomurine, bân higenamine. Buwâna aghâḍhuwân bânnya' karbohidrat, otamana fruktosa. Ghâḍhuwân gizi laènna antarana vitamin C, vitamin B1, bân vitamin B2 sè cokop bânnya'. Bighina asèpat racon bân kapprana èghuna'aghi mènangka insèktisiḍa, paḍâ kèya sareng bighina sarkajâ.
