
Ordo: Rhynchocephalia
Familia: Sphenodontidae
Genus: Sphenodon
Gray, 1831 (nomen conservatum)
(Gray, 1842) (conserved name)
- †S. diversum
Colenso, 1885
Gray, 1831 (rejected name)
- Hatteria
Gray, 1842 (rejected name) - Rhynchocephalus
Owen, 1845 (rejected name)
Sphenodon (Maorice tuatara) est genus reptilium endemicorum in Nova Zelandia. Quamquam plurimarum lacertarum similes, partes stirpis distinctae sunt, ordinis Rhynchocephalium. Una species Sphenodontis est sola sui ordinis species, qui aevo Triassico abhinc 250 fere millionum ortus, aevo Mesozoico vigebat. Maiores communes recentissimi sunt Squamata. Quam ob rem, Sphenodontes in studio evolutionis lacertarum et anguium magni momenti sunt, atque in proprietatubus habitibusque primorum diapsidorum reconstructis, gregis tetrapodorum amniotorum cui etiam sunt dinosauria (cum avibus) et crocodilia.
Cladogramma




Sphenodontes inter lacertas primum anno 1833 digesti sunt, cum Museum Britannicum calvariam acciperet. Genus false classificabatur donec anno 1867 Albertus Günther, qui opus museo tum dabat, proprietates avium, testudinum, crocodiliumque similes observavit, unde ordinem Rhynchocephalium pro Sphenodonte et eius cognatis proposuit.
Bibliographia
- Daugherty, Charles, et Alison Cree. 1990. "Tuatara: a survivor from the dinosaur age." New Zealand Geographic 6 (Aprilis–Iunium): 60.
- Lutz, Dick. 2005. Tuatara: A Living Fossil. Salem Oregoniae: DIMI PRESS. ISBN 978-0-931625-43-5.
- McKintyre, Mary. 1997. Conservation of the Tuatara. Victoria University Press. ISBN 978-0-86473-303-0.
- Newman, Don G. 1987. Tuatara. Endangered New Zealand Wildlife Series. Dunedin, New Zealand: John McIndoe et Department of Conservation; Portlandiae Oregoniae: distributus ab I.S.B.S. ISBN 0868680982, ISBN 978-0-86868-098-9.
- Parkinson, Brian. 2000. The Tuatara. Reed Children’s Books. ISBN 978-1-86948-831-4.
Nexus externi
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Sphenodontem punctatum spectant. |
Vide "Sphenodontem" apud Vicispecies.
Situs scientifici: • ITIS • NCBI • Biodiversity • Encyclopedia of Life • Fossilworks
- B. Blanchard (2000). "Tuatara captive management plan and husbandry manual". Department of Conservation, Wellington, New Zealand.
- "Digimorph – Sphenodon punctatus (tuatara) – 3D visualisations from X-ray CT scans".
- "ARKive – images and movies of the Brothers Island tuatara (Sphenodon guntheri)".
- "Evolution of a third eye in some animals? MadSci Network"
- Schwab, IR.; O'Connor, GR (2005). "The lonely eye". The British Journal of Ophthalmology 89 (3): 256.
- Tuatara. Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand.
- Specimina Tuatarae in collectione Musei Novae Zelandiae Te Papa Tongarewa.
- "Tuatara reptile slices food with 'steak-knife teeth.'" BBC Nature.
- De tuatara. RNZ Critter of the Week. 18 Augusti 2017.
